Ауылдан ұшқан арман қанаты
Гүлмира Серікбайқызы Сұлтанбаеваның балалық шағы бұрынғы Оңтүстік Қазақстан облысы, қазіргі Түркістан облысы, Жетісай ауданы Қоғалы ауылындағы Целина 48 мектебінде (қазіргі Ж. Сүлейменов атындағы №70 жалпы білім беретін мектеп) өтті. Туған ауылдың тыныс-тіршілігі, айналасындағы адамдардың өмірі мен күнделікті оқиғалар оның дүниетанымының қалыптасуына әсер етті. Ауылдағы қарапайым тіршілік оның байқағыштығын арттырып, адамдардың тағдыры мен қоғамдағы өзгерістерге назар аударуына ықпал етті.
Гүлмира кішкентай кезінен айналасында болып жатқан оқиғаларға бейжай қарамайтын. Ол көрген-білгендерін есте сақтап, өз ойларын қағазға түсіруге қызықты. Басқа балалар бос уақытын ойынмен өткізгенде, оның да ойында түрлі армандар мен болашаққа деген үміттер болды. Сол армандардың бірі — жазу арқылы өз ойын өзгелерге жеткізу, ел ішіндегі жаңалықтарды көпшілікке таныстыру еді.
Ол 3–4-сыныпта оқып жүрген кезінен бастап түнде сабақ оқып болған соң ауылда болып жатқан шағын оқиғалар туралы жазып, республикалық «Прима» газетіне хат жолдап отырған. Ол үшін әрбір мақала жай ғана жазба емес, өз ойын білдіруге мүмкіндік беретін ерекше қадам болатын. Газетке хат жіберу арқылы ол журналистика әлеміне алғашқы қадамын жасап, жазу мәдениетін біртіндеп меңгере бастады.
Жас оқушының сол кездегі ең үлкен қуаныштарының бірі — газеттен жауап немесе өзінің жазған дүниесінің жарияланғанын көру еді. Ол «Прима» газетінен келетін жазбаларын асыға күтіп, өз еңбегінің нәтижесін білгісі келетін. Газетке деген осындай ықыласы оның жазуға деген қызығушылығын одан әрі арттырды. Уақыт өте келе бұл әуестік болашақ мамандығын таңдауға ықпал еткен маңызды бастамалардың біріне айналды.
Сурет файла осында көрсетіледі (balalyk_shaq.jpg)
1-сурет: Балалық шақ кезеңі
Оның алғашқы жазбаларының қалыптасуына ұстаздарының да ықпалы болды. Алма апайы Гүлмираның жазғандарын оқып, қай жерлері дұрыс, қай тұстарын түзету керектігін айтып, бағыт-бағдар беріп отырған. Мұндай ескертулер жас талапкердің сауатты жазуына, ойын жүйелі жеткізуіне және әрбір сөзге жауапкершілікпен қарауына көмектесті. Ұстазының қолдауы оның өзіне деген сенімін нығайтып, жазуға деген ынтасын арттырды.
Журналистикаға қызығушылықтың бала кезден басталуы Гүлмира Серікбайқызының өмір жолындағы маңызды ерекшеліктердің бірі болды. Ол үшін мақала жазу тек оқиғаларды баяндаумен шектелмеді. Бұл — айналасындағы адамдарды түсіну, қоғамдағы өзгерістерді байқау және солар туралы өз пікірін білдірудің жолы еді. Осылайша, ауылдағы күнделікті тіршіліктен басталған шағын жазбалар оның болашақтағы шығармашылық ізденістеріне негіз қалады.
Оқушы кезінің өзінде-ақ көптеген мақалалары жарық көріп, оның журналистикаға деген қызығушылығы біртіндеп нақты мақсатқа айналды. Әрбір жарияланған мақала жас автор үшін үлкен тәжірибе болды. Ол жазған дүниелерінің оқырманға жететінін сезініп, сөздің адамға әсер ете алатынын түсіне бастады. Бұл тәжірибе оның ізденімпаздығын дамытып, алға қойған мақсатына жетуге деген талпынысын күшейтті.
Балалық шақтағы армандардың жүзеге асуына анасы мен отбасының көрсеткен қолдауы ерекше әсер етті. Отбасының сенімі мен жақындарының демеуі адамның өз қабілетіне сеніп, таңдаған жолынан таймауына көмектеседі. Гүлмира Серікбайқызының да шығармашылыққа деген ынтасы осындай қолдаумен ұштасып, болашақ мамандығына деген қызығушылығын тереңдете түсті.
Қоғалы ауылында басталған бұл жол оның өміріндегі алғашқы үлкен белестердің бірі болды. Балалық шағында қалыптасқан еңбекқорлық, ізденімпаздық, жазуға деген сүйіспеншілік кейінгі білім алу кезеңінде де маңызды рөл атқарды. Кішкентай кезінен газетке хат жазған оқушының болашақта журналистика саласында еңбек етіп, ғылымға бет бұруы — арманға жетудің бастауы кейде қарапайым қызығушылықтан басталатынын көрсетеді.
Студенттік жылдар және алғашқы қадамдар
Сурет файла осында көрсетіледі (student_kez.jpg)
2-сурет: Университет жылдары
Журналистика — бұл кәсіп қана емес, мамандық әрі үлкен өнер, шығармашылық еңбек. Ол адамнан ізденісті, жауапкершілікті, сауатты жазуды және қоғамдағы оқиғаларды дұрыс бағалай білуді талап етеді. Гүлмира Серікбайқызы үшін де журналистикаға деген қызығушылық бір күнде пайда болған жоқ. Оның негізі бала кезінен газетке мақала жазып, айналасындағы оқиғаларды қағазға түсіруден басталды. Ал студенттік жылдар осы қызығушылықты кәсіби бағытта дамытуға мүмкіндік берді.
Гүлмира Серікбайқызы журналистік еңбекпен бесінші курста оқып жүрген кезінде белсенді айналыса бастады. Бұл кезеңде ол білімін тәжірибемен ұштастырып, журналистиканың күнделікті жұмысымен жақынырақ танысты. Теориялық білімді іс жүзінде қолдану, материал жинау, оқиғаларды талдау және өз ойын оқырманға түсінікті жеткізу оның кәсіби қалыптасуына ықпал етті.
Журналистика саласында табысқа жету үшін мамандықты шын жүректен қалау, үздіксіз іздену және еңбек ету маңызды. Әрбір материалды дайындау адамнан мұқияттылық пен жауапкершілікті талап етеді. Гүлмираның бала кезінен қалыптасқан жазуға деген қызығушылығы студенттік кезеңде тәжірибемен толықты. Осылайша, ол болашақ мамандығына қажетті дағдыларын дамытып, шығармашылық жолдағы алғашқы маңызды қадамдарын жасады.
Ол еңбек жолындағы алғашқы қадамдарын спорт журналистикасынан бастады. Спорт тақырыбына қалам тарту жарыстар мен жарыс нәтижелерін баяндаумен ғана шектелмейді. Бұл бағыт спортшылардың еңбегін, олардың жетістіктерін, жеңіске жету жолындағы табандылығын және спорттың қоғам өміріндегі орнын көрсетуге мүмкіндік береді. Спорт журналистикасындағы алғашқы тәжірибе оның ақпарат жинау, оқиғаларды саралау және оқырманға қызықты материал ұсыну қабілеттерін дамытуға ықпал етті.
Кейін ол Қазақстандағы спорт газетінің тілшісі болды. Бұл оның журналистика саласындағы тәжірибесін кеңейтіп, кәсіби ортада жұмыс істеуіне жол ашты. Тілші ретінде еңбек ету оқиғаларды дер кезінде жеткізуді, мәліметтерді мұқият тексеруді және материалды нақты әрі түсінікті жазуды талап етеді. Осындай жұмыстар арқылы журналистің кәсіби жауапкершілігі артып, қоғаммен байланыс орнату дағдылары қалыптасады.
Гүлмира Серікбайқызының еңбек жолындағы айтулы қадамдардың бірі — университеттік баспасөзді дамытуға қатысты жұмысы. 1986 жылы жабылған «Қазақ университеті» газетін 1994 жылы қайтадан жаңа форматта шығарып, Ұлы Отан соғысының 50 жылдығына арнап баспадан басып шығарды. Бұл бастама баспасөздің тарихи және қоғамдық маңызын танытып, журналистік еңбектің ұйымдастырушылық қырларын да көрсетті. Газетті қайта шығару жұмысы мазмұнды дайындау мен оқырманға маңызды ақпарат ұсынудың жауапты іс екенін аңғартты.
Студенттік жылдар мен алғашқы кәсіби тәжірибе оның кейінгі ғылыми жұмысына да негіз болды. Журналистика адамды ақпаратты талдауға, деректерді салыстыруға, сұрақ қоюға және әр мәселенің мәніне үңілуге үйретеді. Мұндай қасиеттер ғылым саласында да қажет. Сондықтан шығармашылық еңбек пен ғылыми ізденіс оның өмір жолында бір-бірімен сабақтасып, жаңа мүмкіндіктерге жол ашты.
Білімін тереңдетуге ұмтылған Гүлмира Серікбайқызы оқуын аяқтағаннан кейін аспирантурада білімін жалғастырып, ғылыми ізденістермен айналысты. Ғылым жолы үздіксіз еңбекті, табандылықты және жаңа білімді меңгеруге дайын болуды талап етеді. Ғылыми жұмыстың нәтижелі болуы үшін зерттелетін мәселені жан-жақты қарастыру, бұрынғы еңбектермен танысу және өзіндік тұжырым жасау маңызды. Бұл кезең оның кәсіби қалыптасуы мен ғылыми әлеуетінің дамуына ықпал етті.
Еңбегі еленген ғалым 34 жасында Қазақстан Республикасы Білім және ғылым министрлігі тарапынан «Дарынды жас ғалымдарға» арналған сыйлыққа ие болды. Бұл марапат оның ғылыми ізденістеріне берілген жоғары бағаның бірі ретінде аталады. Жас ғалымдарға арналған мұндай қолдау ғылыммен айналысатын мамандардың әлеуетін дамытуға, жаңа идеялар ұсынуына және зерттеу жұмыстарын жалғастыруына ынталандырады.
Уақыт өте келе Гүлмира Серікбайқызының еңбегі тағы да бағаланып, ол ғылым мен техника саласына сіңірген еңбегі үшін төсбелгімен марапатталды. Бұл жетістіктер оның журналистикадан басталған кәсіби жолының ғылыми бағытта жалғасқанын көрсетеді. Әртүрлі саладағы тәжірибе мен ізденіс адамның білімін кеңейтіп, қоғамға пайдалы істер атқаруына мүмкіндік береді.
2016 жылы Елбасының Жарлығымен «Құрмет» орденімен марапатталуы оның еңбек жолындағы маңызды жетістіктердің бірі болды. Бұл марапат елдің қоғамдық, мәдени және ғылыми өміріне үлес қосқан азаматтардың еңбегін бағалаудың белгісі ретінде танылады. Гүлмира Серікбайқызының өмір жолы табандылықтың, білімге ұмтылыстың және таңдаған ісіне адалдықтың маңызын көрсетеді.
Гүлмира Серікбайқызының балалық шағынан бастап студенттік кезеңіне, журналистік қызметінен ғылыми ізденістеріне дейінгі жолы бірізді дамудың үлгісі болып табылады. Оның өміріндегі әр кезең жаңа тәжірибе жинақтауға, білімін жетілдіруге және өз мүмкіндіктерін кеңейтуге бағытталды. Бала күнгі арманына адал болып, еңбектену арқылы биік белестерге жету — жас ұрпақ үшін де маңызды өнеге.
Қоғалы ауылында басталған қарапайым арманның журналистикамен ұштасып, кейін ғылым жолына жалғасуы адамның болашағын қалыптастыруда алғашқы қызығушылық пен отбасы қолдауының маңызын аңғартады. Бұл өмірбаяндық жол жас оқырмандарды өз қабілетін дамытуға, білім алуға, ізденуге және алдына қойған мақсатына сеніммен қадам басуға ынталандырады.