1-бөлім: Елдің географиялық орналасу түрлері мен сипаттамасы

1. Мәтінге сүйенсек, математикалық-географиялық жағдайдың негізгі мәні неде?
Бұл – 64-65-параграфтарда анықталғандай, елдің координаттар жүйесіндегі нақты орналасуын білдіреді.
2. Физикалық-географиялық жағдай туралы мәліметтерден біз не біле аламыз?
Ол елдің жартышарда, материкте немесе дүниежүзінің бір бөлігінде орналасқан мекенжайын және маңызды табиғи нысандарға қатысты орнын білдіреді.
3. Оқушылар алдағы уақытта елдің тағы қандай нысандар мен үдерістерге қатысты жағдайымен танысады?
Тарихи-географиялық аймақтар, теңіз және құрлық жолдары, экономикалық даму, көрші елдердің халық саны және әскери қақтығыс орындары сияқты нысандармен танысады.
4. Кез келген елді қоршаған көптеген құбылыстардың ішінен географтарды нақты қандай нәрселер қызықтырады?
Географтарды тек елдің экономикалық дамуына тура немесе жанама әсер ететін нәрселер ғана қызықтырады.
5. Мәтіннің кіріспе бөліміндегі мысалдар ел айналасындағы жағдайлардың неге ықпалы барын дәлелдейді?
Осы мысалдар елдің айналасындағының бәрі оның экономикасына тікелей ықпалы барын көрсетеді.

2-бөлім: Нарық және сауда серіктестігінің экономикалық логикасы

1. Мәтін бойынша кез келген елдің экономикасы сауда-саттықта қандай мүдделілік танытады?
Өндірген тауарын тиімді әрі қымбат сатуға, ал қажет тауарын арзан сатып алуға және көлік шығындарын қысқартуға тырысады.
2. Мәтінде келтірілген 30 млн және 15 млн халқы бар екі елдің мысалы нені түсіндіреді?
Тауарды халқы көп (30 млн) елде сатқан тиімдірек көрінгенімен, егер олардың табысы төмен болса, басқа сатып алушыларды іздеу қажеттілігін түсіндіреді.
3. Халық саны аз болса да, қандай мемлекет тиімді сауда әріптесі бола алады?
Халқының негізгі бөлігінің табысы жоғары және тауар сатып алуға мүмкіндігі мол мемлекет тиімді әріптес бола алады.
4. Әлеуетті сатып алушылары бар елдермен тура баратын жолдардың болмауына қандай кедергілер себеп болуы мүмкін?
Арада өтуге қиын таулардың орналасуы, аса бауырмашылдығы жоқ мемлекеттің аумағы немесе әскери қақтығыстар шиеленіскен елдердің болуы.
5. Экономикалық-географиялық жағдай туралы ілімнің негізін қалаған кім және бұл ілім қалай дамыды?
Ілімді алғаш рет атақты ғалым Н.Н. Баранский әзірледі, кейін оны әрбір географтар ұрпағы өз мағлұматтарымен, идеяларымен және нақтылауларымен толықтырып отырды.

3-бөлім: Транспорттық және өнеркәсіптік-географиялық жағдай

1. Транспорттық-географиялық жағдайда тауар өндірушінің жолдан алыс орналасуы бағаға қалай әсер етеді?
Жол алыс не нашар болса, көлік сыйымдылығы аз болса, тасымалдау шығыны көбейіп, тауар қымбаттайды. Бұл сатып алу санының азаюына әкеледі.
2. Мәтінге сәйкес, теңіз жолдары арқылы жүк тасымалдаудың басты экономикалық артықшылығы неде?
Теңіз кемелерінің тауар сыйымдылығы өте жоғары, сондықтан бірыңғай ортақ бағамен бір барғанда өте көп мөлшерде тауар тасымалдауға болады.
3. Транспорттық-географиялық жағдайды талдау үшін қандай нақты көрсеткіштер пайдаланылады?
Жолдар, олардың қашықтығы, транзит мүмкіндігі, көлік құралдарының түрлері, сыйымдылығы, тасымалдау құны, арақашықтық пен көліктің қолжетімділігі.
4. Өз табиғи ресурстары жоқ елдер жаңа зауыт-фабрика салмас бұрын қандай басты мәселені шешуі тиіс?
Олар ең алдымен «энергия мен шикізатты қандай елден сатып аламыз» деген мәселені нақты шешіп алуы керек.
5. Шикізат көздері тым шалғайда орналасқан жағдайда өндіріс неліктен тиімсіз деп есептеледі?
Себебі шикізатты жеткізуге де, кейін дайын өнімді басқа елдерге жеткізуге де көлік шығыны көп жұмсалып, өнім бағасы тым өсіп кетеді.

4-бөлім: Агрогеографиялық және нарықтық жағдайларды талдау

1. Агрогеографиялық жағдайда елдердің көп елмен көрші болуға ұмтылуының себебі неде?
Себебі әрбір ел өз азық-түлік қауіпсіздігіне мүдделі. Көп елмен көрші болу ауылшаруашылық өнімдері мен шикізат саудасын тиімді жүргізуге көмектеседі.
2. Өңдеу өнеркәсібі дамыған мемлекеттер кімдермен әріптестік қарым-қатынас жасауға қызығады?
Көп тағам өнімдерін шығаратындықтан, олар ауылшаруашылық шикізатын сатушы елдермен серіктес болуға қызығушылық танытады.
3. Нарықтық (географиялық-өткізу) жағдайында тауарларды халықтан бөлек тағы қандай субъектілер сатып алады?
Онда орналасқан компаниялар мен фирмалар, сондай-ақ өз қажеттілігі үшін (мысалы, мектепті дамытуға технологиялар алу үшін) көрші елдердің үкіметтері сатып алады.
4. Нарықтық жағдайды талдау кезінде халықтың қандай ерекшеліктері мен әдеттері есепке алынады?
Халықтың саны мен табысы, олардың құрамы, сатып алу дәстүрі, не нәрсеге артықшылық беретіні, әдеті және тұтыну құрылымы есептеледі.
5. Өнеркәсіптік және агрогеографиялық жағдайларды талдауға арналған ортақ көрсеткіштер қандай?
Ресурстардың/шикізаттың түрлері, олардың шоғырланған жерлері, арақашықтық және көліктің қолжетімділігі екі жағдайға да ортақ көрсеткіш болып табылады.

5-бөлім: Демографиялық және рекреациялық-географиялық жағдай

1. Елде жұмыс күші немесе белгілі бір сала мамандары тапшы болғанда, демографиялық жағдай қалай көмектеседі?
Егер көрші елдерде еңбек ресурстары немесе жоғары санатты мамандар болса, оларды жұмысқа шақыруға немесе көршісімен бірлесіп бизнес дамытуға мүмкіндік туады.
2. Демографиялық жағдай жоспарында еңбек нарығының құнын анықтау үшін қандай көрсеткіш жазылған?
Талдау көрсеткіштерінің ішінде «еңбек келісімшартының құны» және «жұмыссыздар саны» көрсетілген.
3. Рекреациялық-географиялық жағдайдың негізгі мақсаты адам денсаулығы тұрғысынан қалай сипатталады?
Әрбір ел халықтың сау болып, ауырмай, жұмыс кезінде жоғалтқан күш-жігерін үнемі қалпына келтіріп отыруына мүдделі болуымен сипатталады.
4. Азаматтардың емделуі мен демалуы үшін көрші елдердің рекреациялық аймақтарының қандай пайдасы бар?
Көрші елдердегі демалыс орындары қолжетімді бағада болуы мүмкін, әрі алыс елге қарағанда көрші елге барғанда мемлекеттен сыртқа аз ақша шығарылады.
5. 7-сынып оқушылары үшін экономикалық-географиялық жағдайды оқуда қазіргі кезеңде не маңызды?
Жоғарғы сыныптарда бұл тақырып тереңірек оқылатындықтан, 7-сыныпта жалпы түрде экономикалық-географиялық жағдай сипаттамасының жоспарын білу маңызды.