🤝 Жұптық тапсырмалар: Өңдеуші сала

1-жұп: Өңдеуші өнеркәсіптің құрылымы және Қара металлургиядағы жаңа технологиялар

1. Өңдеуші өнеркәсіптің шаруашылықтағы рөлі қандай және оның салалық құрылымы қалай дамып келеді?
📚Өңдеуші өнеркәсіптің негізгі міндеті — өндіріс құралдары мен халық тұтынатын заттарды дайындау болып табылады. Қазіргі таңда 🌍бұл саланың ішкі құрылымы технологиялық даму деңгейі мен қалыптасу уақытына қарай бірнеше кезеңге жіктеледі. 🔬Олар: байырғы, жаңа және ең жаңа салалар. Байырғы салаларға таскөмір, қара және түсті металлургия, тамақ, жеңіл өнеркәсіп, кеме жасау мен ағаш өңдеу жатады. Жаңа салаларға мәшине жасау, алюминий өндірісі, химиялық талшықтар мен пластмасса өндіру кірсе, ең жаңа салалар тобын микроэлектроника, робот жасау, есептеуіш мәшинелер, атом және әуе-ғарыш өндірісі құрайды.
2. Қара металлургия өндірісінің салааралық байланысы қандай және қазіргі экологиялық-экономикалық тиімді бағыттары қандай?
💡Қара металлургия өнімдері өнеркәсіптің басқа салалары мен құрылыс үшін аса қажетті конструкциялық материал болып табылады. Нақтырақ айтқанда, 🔍бұл сала шаруашылықтың көптеген іргелі секторларымен өзара тығыз технологиялық байланыста дамиды. 📈Ол тау-кен өндірісі, көмір, химия өнеркәсібі, энергетика және түсті металлургиямен тығыз байланысқан. Қазіргі кезде болат өндірісінде Азия елдері басты орын алады (әлемдік болаттың 2/5 бөлігі). Сонымен қатар, қазіргі таңда металл сынықтарын қайта балқытып пайдалануға ерекше көңіл бөлінуде: әлемдегі болаттың 40%-ы осы әдіспен алынады. Бұл технология экономикалық тұрғыдан өте тиімді әрі металлургия комбинаттарының қоршаған ортаға тигізетін зиянды әсерін едәуір азайтады.

2-жұп: Дүниежүзілік түсті металлургия және Мәшине жасау өнеркәсібінің даму сипаты

1. Дүниежүзінде түсті металлургия саласының орналасуында елдердің даму деңгейіне қарай қандай айырмашылықтар бар?
💧Дүниежүзілік түсті металлургияның орналасуы мен құрылымында өзіндік аумақтық және технологиялық ерекшеліктер бар. Бұл ретте 📌дамыған және дамушы мемлекеттер арасындағы еңбек бөлінісі айқын көрініс тауып отыр. 📝Қазіргі кезде дамыған елдер түсті металдарды негізінен екінші қайтара өңдеуге көшуде. Сондықтан дамыған мемлекеттерде өндірістің экологиялық тұрғыдан неғұрлым таза, жоғары технологиялық сатылары шоғырланған. Ал дамушы елдерде, керісінше, қоршаған ортаға айтарлықтай салмақ салатын бастапқы, яғни «лас» өндірістік сатылары басым болып отыр.
2. Мәшине жасау саласының шаруашылықтағы үлесі қандай және бұл саладағы негізгі халықаралық алпауыттар кімдер?
🎯Мәшине жасау — бүкіл өңдеуші өнеркәсіптің ең жетекші және ғылымды көп қажет ететін басты саласы болып табылады. Бұл саланың ауқымдылығы мен халықаралық деңгейде үйлестірілуі оның өндіріс көлемінен де көрінеді. 📊Бұл салада жалпы өнеркәсіп өнімінің 36—40%-ы өндіріледі және онда өнеркәсіп жұмысшыларының 1/3 бөлігі еңбек етеді. Қазіргі таңда сала құрамында 300-ден астам өндіріс түрі бар. Мәшине жасауда әлемдік деңгейдегі ірі ұлтаралық бірлестіктер жұмыс істейді. Мысалы, АҚШ-тың «Дженерал Моторс», «Форд Мотор», «Дженерал Электрик», ГФР-дің «Даймлер-Крайслер», «Сименс» және Жапонияның «Мицуи», «Мицубиси», «Тойота Мотор» компаниялары осы саланың көшбасшылары болып табылады.

3-жұп: Өнеркәсіпті орналастыру факторлары, Химия және Ағаш өңдеу салалары

1. Мәшине жасау кәсіпорындарын орналастыру факторлары қалай өзгерді және химия өнеркәсібінің рөлі қандай?
🌱Мәшине жасау өнеркәсібінің дамуы қоғам қажеттілігі мен ҒТР (ғылыми-техникалық революция) жетістіктеріне тікелей байланысты. Уақыт өте келе 🗺️кәсіпорындарды аумақтық орналастырудың басым бағыттары айтарлықтай өзгеріске ұшырады. 📋Егер бастапқы кезде бұл сала металл шикізатына бағдарланса, соңғы онжылдықтарда жоғары білікті маман жұмыс күшіне, ірі ғылыми-зерттеу орталықтарына және инфрақұрылымы дамыған ірі қалаларға шоғырлануда. Сонымен қатар, ел экономикасы дамуының тағы бір маңызды көрсеткіші — химия өнеркәсібі болып табылады. Ғылым мен техника жетістіктерін өндіріске енгізу жылдамдығы бойынша химия саласын заманауи электроникамен қатар қоюға әбден болады.
2. Ағаш өңдеу және целлюлоза-қағаз саласының ерекшеліктері қандай және оның шикізат тұтыну көрсеткіші қандай деңгейде?
🕌Ағаш өңдеу өнеркәсібі — адамзат тарихындағы ең ежелгі шаруашылық салаларының бірі болып табылады. Кәсіпорындардың 🗺️географиялық орналасуы ең алдымен табиғи ресурстардың таралу заңдылықтарымен айқындалады. 📝Қазіргі кезде бұл саланың құрамына ағашты бастапқы өңдеу, целлюлоза-қағаз өнеркәсібі және жиһаз жасау өндірістері енеді. Саланың орналасуын тікелей шикізат факторы анықтайды, сондықтан зауыттар, негізінен, орман дайындайтын аудандарда шоғырланады. Бұл сала материалды өте көп қажет етеді: мысалы, целлюлоза-қағаз өндірісінде небәрі 1 т дайын өнім алу үшін 1,5 т шикізат пен қосымша материалдар жұмсалады.