1-жұп: Дамыған елдердің модельдік жіктелуі және Либералды саясаттың мақсаттары
1. Мемлекеттік сектор мен нарықтық элементтердің арасалмағы дамыған елдерде қандай нәтижеге алып келеді?
📚Әлемдік шаруашылықта әрбір дамыған мемлекет өз экономикасын басқаруда ерекше теңгерімді іздеумен айналысады. Осы орайда 🌍осы элементтердің өзара арасалмағына байланысты әлеуметтік-экономикалық дамудың бірнеше ерекше модельдерін нақты ажыратуға болады. 🔬Мәтінде көрсетілгендей, бұл модельдер мемлекеттің реттеу дәрежесі мен нарық еркіндігінің өзара қатынасын сипаттайтын басты құрал болып табылады.
2. Либералды модельдегі үкіметтің экономикалық әрекеттері нақты қандай мақсаттарда жүргізіледі?
💡Американдық жүйеде мемлекеттің араласуы шектеулі болғанымен, белгілі бір стратегиялық мақсаттар міндетті түрде орындалады. Нәтижесінде 🔍бұл әрекеттер нарықта бәсекелестікті дамыту және монополияларды шектеу, нарықтағы құлдырауларды болдырмау мақсатында қолға алынады. 📈Іс жүзінде бұл саясат тек нарықты тұрақтандырып қана қоймай, жекелеген әлеуметтік топтардың мүдделерін заң аясында қорғауды да толық қамтамасыз етеді.
3. Либералды модель тарихи тұрғыдан қай кезден бастап қалыптасты және оның мемлекет шығынындағы үлесі қандай?
🌱Американдық модель бір күнде пайда болған жоқ, оның артында үлкен тарихи қалыптасу кезеңі жатыр. Бұл ретте 🗺️бұл модель ХХ ғасырдың бастапқы онжылдықтарында АҚШ-та қалыптасып, қазіргі кезге дейін тұрақты сақталған. 📋Ең маңыздысы — бұл жүйеде мемлекеттің ЖІӨ-ге шаққандағы шығындарының үлесі өте ықшам келеді және АҚШ-та 30% шамасында ғана болады.
2-жұп: Шведтік модельдегі келісім мен Германдық модельдегі әлеуметтік қорғаныс
1. Әлеуметтік бағдарланған (шведтік) модельдегі кәсіподақтар мен қоғамдық ұйымдардың рөлі қандай?
💧Шведтік жүйенің басты күші — қоғам мүшелерінің арасындағы берік ынтымақтастық пен теңдік қағидатында жатыр. Сондықтан 📌аталған модель қолданылатын елдерде кәсіподықтар өте белсенді қызмет ететіні байқалады. 📝Сонымен қатар, мұнда қоғамдық және жеке мүдделерді өзара үйлестіруге бағытталған көптеген арнайы ұйымдар тұрақты жұмыс істеп, әлеуметтік тұрақтылықты сақтайды.
2. Әлеуметтік-нарықтық (германдық) модельде мемлекет қандай топтарға басымдықпен қамқорлық жасайды?
🎯Германия мен Франция экономикасында нарықтық еркіндік әлеуметтік әділеттілікпен өте тығыз байланыстырылған. Осы ретте 📖мемлекет өз бетімен жеткілікті табыс деңгейін қамтамасыз ете алмайтын топтардың басым бөлігіне қамқорлық жасайды. 📊Бұған қоса, бұл жүйе нарық жағдайында белгілі бір қиындықтарға ұшырайтын әлеуметтік қорғансыз жандарды ұдайы қолдау көрсетуге негізделген.
3. Әлеуметтік-нарықтық модельдің негізін құрайтын қорғансыз әлеуметтік топтарға нақты кімдер жатады?
🗂️Германдық үлгідегі әлеуметтік құрылым қоғамдағы осал топтардың экономикалық дағдарыстардан зардап шекпеуін басты назарда ұстайды. Керісінше ⛓️бұл ерекше санатқа табысы төмен жанұялар, жастар және жұмыссыздар жатады. 📑Осы орайда олардың қатарына ұсақ кәсіпкерлер және т.б. қосылып, мемлекеттің белсенді экономикалық әрекеттері арқылы ұдайы қорғауға алынады.
3-жұп: Жапондық модельдің іскерлік құрылымы мен менталитет негізі
1. Иерархиялық-бірлестіктік модельдегі шағын және орта кәсіпорындар ірі бизнеспен қалай байланысады?
🎓Жапонияның өндірістік жүйесі ұсақ пен ірі кәсіпкерліктің арасындағы берік иерархиялық байланысқа құрылған. Бұл елде ұсақ және орта кәсіпорындар ірі банктер мен кәсіпорындар айналасында шоғырланады. 🛠️Олар ірі құрылымдармен ұзақ мерзімдік шаруашылық келісімшарттар жасайды, осылайша нарыққа ірі қаржы-өнеркәсіп топтарының құрамында шығып, өз тұрақтылығын қамтамасыз етеді.
2. Батыс елдерінде басқарудың жапондық жүйесін сол қалпында енгізу неліктен тиімсіз болып табылады?
⏳Жапонияның экономикалық жетістігін Батыс әлеміне көшіру мәдени және психологиялық айырмашылықтарға байланысты оңай емес. Тікелей алғанда 📕батыс елдерінде әлеуметтік ортасы мүлде басқа болатындықтан, бұл жүйені енгізу тиімді емес. ⚙️Демек, білім беру, мамандарды дайындау мен қайта даярлықтан өткізу жүйесі де тек Шығыс Азияға тән әлеуметтік-мәдени дәстүрлерге терең негізделген.
3. Жапондық модельдің таза ұлттық (шығысазиялық) тетігі халықтың қандай құндылықтарынан қалыптасқан?
📝Жапондық шаруашылықтың негізінде тек қана технология емес, халықтың ғасырлар бойғы рухани болмысы мен мәдениеті жатыр. Бұл бағытта бұл модель жергілікті халықтың философиялық, діни және адамгершілік құндылықтарына негізделген. 📥Осылайша, күрделі табиғи және тарихи жағдайларда қалыптасқан психологиялық, соның ішінде мінез-құлық дәстүрлері өндіріс пен еңбекті ұйымдастырудың алдыңғы қатарлы формасы ретінде сақталып қалған.