🔹 1-топ: Географиялық қабықтағы ырғақтылық және мезгілдік циклдер
1. Геоэкологиялық үдерістерде географиялық қабық заңдылықтарының маңызы қандай?
Геоэкологиялық үдерістерде географиялық қабық заңдылықтарының маңызы зор. Олар антропогендік ықпалмен қатар әрекет етіп, өзгеріске түсуі мүмкін.
2. Мезгілдік ырғақтылық дегеніміз не және ол қандай уақыт аралықтарын қамтиды?
Мезгілдік ырғақтылық белгілі бір уақыт аралығында (тәулік, жыл мезгілі) тұрақты қайталанатын табиғи құбылыстарды қамтиды.
3. Мезгілдік ырғақтылыққа қандай табиғи құбылыстар мысал бола алады?
Оларға күн мен түннің алмасуы, мұхит суларының толысуы мен қайтуы, сондай-ақ жергілікті желдер бағытының өзгеруі мен жыл мезгілдерінің ауысуы жатады.
4. Тәуліктік циклдердің (Жердің өз осінен айналуының) нәтижесінде қандай өзгерістер болады?
Тәулік ішінде температураның, абсолютті және салыстырмалы ауа ылғалдылығының өзгерістері, фотосинтез үдерісі жүреді және түнгі әрі күндізгі бриздер байқалады.
🔹 2-топ: Циклдік ырғақтылық және ғасырлық тербелістер
1. Циклдік ырғақтылықтың мәні неде және Күн бетіндегі дақтар қанша жылда аумағын ұлғайтады?
Циклдік ырғақтылық қайталану мерзімі өзгеріп тұратын құбылыстарды біріктіреді. Мысалы, Күн бетіндегі дақтар 9–14 жылда аумағын ұлғайтып отырады.
2. Жерде магнит дауылдарын туғызатын Күн белсенділігінің артуы қанша жылда қайталанады?
Жерде магнит дауылдарын туғызатын Күн қарқындылығының артуы әрбір 11 жыл сайын қайталанып отырады.
3. Ұзақ уақыттық циклдерде (11, 22-23, 80-90 жылдық) қандай табиғи құбылыстар қайталанады?
Ырғақты түрде апатты жер сілкінулері, жанартау атқылаулары, климаттың сунуы мен жылынуы, сонымен қатар қуаңшылық пен су тасқындары қайталанады.
4. Ғасырішілік циклдер (35–40 жылдық) мен ғасырлық тербелістердің ерекшелігі неде?
Ғасырішілік циклдерде ылғалды әрі салқын жылдар жылы әрі құрғақ жылдармен алмасса, ғасырлық тербелістер Күн белсенділігіне байланысты болып, вулканизм және апатты сел құбылыстарымен сипатталады.
🔹 3-топ: Геожүйелердің дамуы және «өмір циклі»
1. Табиғи ортадағы даму үдерісі қалай жүреді және оған мысал ретінде нені келтіруге болады?
Даму тербелмелі ырғақтылық фонында табиғи ортаға бағытталған өзгерістер түрінде жүреді. Мысалы: жыраның сайға айналуы немесе көл геожүйесінің біртіндеп жойылуы.
2. Көл геожүйесінің біртіндеп жойылу үдерісі қалай сипатталады?
Көл қазаншұңқырының борпылдақ жыныстармен және органикалық қалдықтармен толуы нәтижесінде, көл геожүйесі біртіндеп жойылуға ұшырайды.
3. Геожүйенің толық «өмір цикліне» қандай өзіндік кезеңдер тән?
Дамуға мынадай кезеңдер тән: пайда болу, жастық, кемелдену, сондай-ақ қартаю және толығымен жойылу кезеңдері.
4. Геожүйелердің даму заңдылықтарын қандай әдіспен анықтайды және оның пайдасы қандай?
Оларды ландшафтылық баламалау әдісінің көмегімен жергілікті жерде анықтайды, соның әсерінен геожүйенің дамуын болжау да оңай болады.