Топтық жұмыс: «Қазақстанның жер қойнауындағы байлықтары»

1-топ: Қазақстанның пайдалы қазбалары

Жауаптар:

1. Пайдалы қазбалар — жер қойнауынан алынатын табиғи минералдар мен материалдар.

2. Металл, бейметалл, жанғыш (энергетикалық) қазбалар.

3. Геологиялық дамуы өте күрделі, платформалар мен қатпарлы белдеулердің тоғысу аймағында орналасуы.

4. Алтын: Бақыршық, Ақсу, Бестөбе. Күміс: Қорғас, Кентау, Риддер кен орындары.

2-топ: Мұнай және газ ресурстары

Жауаптар:

1. Каспий маңы, Маңғыстау, Батыс Қазақстан, Қызылорда бассейндері.

2. Мұнай — отын, өнеркәсіп шикізаты, экспорттық табыстың негізгі көзі.

3. Теңіз — әлемдегі ірі кен орындарының бірі; Қашаған — ең күрделі әрі терең қабаттағы кен орны.

4. Газ: энергия өндіру, тұрмыстық қажеттілік, химия өнеркәсібінде қолданылады.

3-топ: Көмір және уран

Жауаптар:

1. Қазақстан — әлемдегі №1 уран өндіруші мемлекет.

2. Қарағанды — кокстелетін көмір, ал Екібастұз — өте қалың қабатты, ашық әдіспен өндірілетін көмір.

3. Уран — атом электр станцияlarında ядролық энергия өндіруге қолданылады.

4. Көмір — ЖЭС-тердің негізгі отыны, жылу және электр энергиясының 60%-ын береді.

4-топ: Металл кендері

Жауаптар:

1. Шығыс Қазақстан, Жезқазған-Сәтбаев, Қаратау, Риддер-Зырян.

2. Соколов-Сарыбай, Лисаков, Қашар кен орындары — Қостанай облысы.

3. Қазақстан — әлемдегі хром қоры бойынша 1–орын.

4. Бокситтен алюминий өндіріледі.

5-топ: Бейметалл ресурстар

Жауаптар:

1. Қаратау (Жамбыл облысы), Жаңатас, Шолақтау.

2. Павлодар, Арал маңы, Іле және Балқаш маңында.

3. Мәрмәр, гранит, гипс, әктас, қиыршық тас, құм.

4. Құрылыс индустриясы, химия өндірісі және ауыл шаруашылығында маңызды.

6-топ: Экологиялық мәселелер

Жауаптар:

1. Топырақтың бүлінуі, судың ластануы, ландшафттың өзгеруі, атмосфераға зиянды газдардың таралуы.

2. Мұнай төгілулері, балықтардың жойылуы, теңіз флорасы мен фаунасына зиян келуі.

3. Семей аумағы, Батыс Қазақстанның кей жерлері (кеңестік полигондар).

4. Қалдықсыз технология, экологиялық нормалар, рекультивация, табиғи ресурстарды үнемдеу.