🌍 Топтық тапсырмалар: Қазақстаннның экология мәселесі

🔹 1-топ: Қазақстанды геоэкологиялық аудандастыру және бағалау

1. Қазақстанды геоэкологиялық аудандастыру сызбасының негізіне кімдердің еңбегі алынды?
Геоэкологиялық аудандастыру негізіне Б.А.Федорович, Н.А.Гвоздецкий мен А.В.Николаев ұсынып, сонымен қатар А.В.Чигаркин толықтырған табиғи аудандардың сызбасы алынды.
2. Авторлар аймақтық сызбаны жасау барысында қандай жаңа мәліметтерді алғаш рет енгізді?
Авторлар шегаралар мен табиғатқа сипаттама бере отырып, қоршаған ортаның экологиялық жағдайы мен табиғатты қорғауға байланысты материалдарды бірінші рет берді.
3. А.В.Чигаркиннің 1994 жылғы картасы негізінде еліміздегі экологиялық жағдайдың неше деңгейі белгіленді?
Экологиялық бұзылуды бағалау критерийлері бойынша Қазақстандағы қазіргі жағдайды сипаттайтын 5 деңгей белгіленген, бұл 1994 жылы жасалған геоэкологиялық карта негізінде анықталды.
4. Аумақтың экологиялық жағдайын анықтау мен оның деңгейін ажырату неге сүйеніп жүзеге асырылады?
Кез келген аумаққа геоэкологиялық баға беру бағалау критерийлері негізінде жүзеге асырылуы тиіс, алайда әлі күнге дейін экожүйелердің жағдайын анықтаудың бірыңғай көрсеткіші нақтыланған жоқ.

🔹 2-топ: Экологиялық мәселелер және оларды шешудің жолдары

1. Атмосфера ауасын тазарту үшін өндіріс орындары мен ірі қалаларда қандай негізгі шаралар атқарылуда?
Өндірісте зиянды газдарды тазартатын өте қуатты қондырғылар орнату талап етілсе, ірі қалаларда ескі көлік түрлерін таза экологиялық көліктермен алмастыру жүзеге асырылуда.
2. Атмосферадан басқа тағы қандай табиғи ресурстарды қорғау мәселелері басты назарға алынған?
Мәтінде атмосфераны тазартумен қатар, су ресурстарын тазарту және тиімді пайдалану, сондай-ақ жер ресурстарын жаңғырту міндеттері көрсетілген.
3. Қазақстан өзінің шиеленіскен экологиялық мәселелерін түбегейлі шешу үшін халықаралық деңгейде қалай әрекет етуде?
Еліміз көптеген экологиялық бағыттағы аймақтық және халықаралық ұйымдарға мүше болып, сонымен бірге түрлі табиғат қорғау шараларына белсенді атсалысуда.
4. Экологиялық мәселелерді шешудегі мемлекеттің ең басты басым бағыттарының бірі ретінде не аталады?
Мәселелерді түбегейлі шешудегі осындай басым бағыттардың бірі — жасыл экономика болып табылады, ол инновациялық технологияларды жаппай енгізуді мақсат етеді.

🔹 3-топ: «Жасыл» экономика тұжырымдамасының кезеңдері мен мақсаты

1. «Жасыл» экономика тұжырымдамасының 2020 және 2030 жылдарға дейінгі кезеңдерінің негізгі мақсаты қандай?
2020 жылға дейін энергияны тиімді қолданатын инфрақұрылымды оңтайландыру көзделсе, 2030 жылға қарай ұлттық экономиканы қайта құру бағытталады.
2. 2050 жылға дейінгі кезеңде ұлттық экономикалық модель қалай өзгереді және табиғи ресурстарды пайдалану шарты қандай?
Экономикалық модель ғаламдық индустриализация ұстанымдарына сәйкес қайта құрылады және табиғат ресурстарын тек оларды қайта қалпына келтіру жағдайында ғана пайдалануға болады.
3. «Жасыл» экономиканы жүзеге асыру барысында өнім өндіру мен қоршаған ортаны қорғауда қандай үнемділік шаралары ескерілген?
Отандық өнімдерді арзан әрі бәсекеге қабілетті ету үшін энергияны үнемді пайдалану және қалдықтарды екінші рет өңдеуден өткізу шаралары басшылыққа алынады.
4. «Жасыл» экономика тұжырымдамасының түпкілікті әлеуметтік мақсаты мен халыққа тигізер пайдасы қандай?
Бұл бағдарламаның ең басты мақсаты — халықтың өмір сүру жағдайын жақсарту және оның деңгейін көтеру, сондай-ақ еліміздегі экологиялық ахуалды оңалту болып табылады.

🔹 4-топ: Экожүйелерді бағалаудың критерийлері мен түрлері

1. Экожүйедегі биотикалық құрамды бағалаудың үш салалы критерийіне қандай түрлер енгізілген?
Биотикалық құрамды бағалаудың үш салалы критерийіне: тақырыптық, кеңістіктік және динамикалық түрлері енгізілген.
2. Геосфераның қазіргі жағдайын бағалау кезінде негізгі қандай үш жалпы критерий қолданылады?
Бағалау кезінде тікелей, жанама және индикаторлық критерийлер кеңінен қолданылады.
3. Тікелей әсері бар критерийлер топтамасы қандай салаларды қамтиды және олардың қызметі не?
Олар геохимиялық, геодинамикалық, медициналық-санитарлық және ресурстық бағыттардан тұрады, бұл топтар ластану дәрежесі мен қолайлы өмір сүру ортасын анықтауға көмектеседі.
4. Жанама және индикаторлық критерийлердің бір-бірінен басты айырмашылығы мен мақсаты неде?
Жанама критерийлер компоненттердің өзара әрекетін (мысалы, ауа мен топырақ байланысын) қарастырса, индикаторлық критерий геосфера туралы қосымша ақпарат алып, оның жай-күйін анықтауға мүмкіндік береді.
ё