ӘД
Қазақ әдебиеті — ойлау және талдау тапсырмалары Жаңартылған жоба • шығармашылық және талдау жұмысы
Ашық түсті • заманауи стиль
Әдеби талдау • шығармашылық жұмыс • 15 тапсырма

Ойлау мен талдауға арналған тапсырмалар

Бұл бөлім оқушының әдеби мәтінді түсінуін, пікір айтуын, дәлел келтіруін, салыстыруын және шығармашылықпен жұмыс істеуін дамытуға арналған. Тапсырмалар жаңа мазмұнда қайта құрылды.

Шығармашылық тапсырмалар

Әр тапсырма — жеке ой мен талдау үшін

Негізгі бөлім

Қазақ әдебиеті
1

Шығармаға балама финал ойлап тап

Кез келген оқыған шығарманың соңын басқа бағытта аяқта. Неге дәл осылай аяқтағаныңды қысқаша дәлелде.

Қиял + негіздеу
2

Кейіпкердің атынан хат жаз

Шығарманың бір кейіпкері екінші кейіпкеріне хат жолдасын. Хатта сезім, өкпе, үміт немесе алғыс болуы керек.

Хат жанры
3

Екі кейіпкерді салыстыр

Бір шығармадан немесе екі түрлі шығармадан кейіпкерлерді алып, олардың мінезі мен әрекетін салыстыр.

Салыстыру
4

Шығармадағы бір сәтті суреттеп жаз

Маңызды эпизодты көз алдыңа елестетіп, оны көркем тілмен сипатта. Түстер, дыбыс, сезім қоса жазылсын.

Бейнелеу
5

Кейіпкерге мінездеме бер

Кейіпкердің іс-әрекеті арқылы оның мінезін анықта. Оның әлсіз және күшті жақтарын да көрсет.

Психологиялық талдау
6

“Егер мен сол оқиғада болсам...”

Өзіңді шығармадағы оқиға ішіне кіргізіп, сол жерде қандай шешім қабылдайтыныңды түсіндір.

Ойтолғау
7

Шығарма атауын өзгерт

Берілген шығармаға басқа атау ойлап тап. Жаңа атау мазмұнды дәл ашуы керек.

Атау ойластыру
8

Бір оқиғаны жаңалық стилінде жаз

Әдеби оқиғаны газет жаңалығы сияқты қысқа әрі нақты тілмен қайта баянда.

Жанр ауыстыру
9

Кейіпкердің ішкі ойын жаз

Сыртқы әрекет емес, кейіпкердің ішкі толғанысын, күдігін, қуанышын немесе өкінішін көрсет.

Ішкі монолог
10

Шығарманың тәрбиелік мәнін анықта

Бұл туынды оқушыға қандай ой, тәрбие, үлгі береді? 3 нақты тұжырым жаз.

Тәрбиелік талдау
11

Бүгінгі заманмен байланыстыр

Шығармадағы мәселенің қазіргі өмірде кездесетін түрін тап және ұқсастығын түсіндір.

Заманауи байланыс
12

Диалог құрастыр

Шығармадағы екі кейіпкердің арасында қысқа диалог жаз. Әрқайсысының мінезі тілінен байқалсын.

Диалог
13

Бір пікірге қарсы шық

Шығармадағы бір шешіммен келіспей, неге олай ойлайтыныңды дәлелде. Кемінде 2 себеп келтір.

Сын тұрғысынан ойлау
14

Көркем сөздерді тап

Оқыған шығармадағы теңеу, эпитет, кейіптеу сияқты көркемдегіш құралдардың мысалын тауып, түсіндір.

Көркемдік құралдар
15

Өз қорытындыңды жаз

Шығарма туралы жалпы ойыңды 5–7 сөйлеммен түйінде. Соңында “мен үшін бұл шығарма...” деп аяқта.

Қорытынды пікір
Бұл нұсқада тапсырмалар тек мазмұнды қайталауға емес, оқушының жеке ойын, талдауын және шығармашылық қабілетін ашуға бағытталды.