«Қарашаның жұлдызы» — өнегелі ғұмыр айнасы
2020 жылы 29 тамызда ағасы Ержанның 51 жасқа толуына және 1 қыркүйек Білім күніне орай Түркістан облысы Жетісай ауданы Қоғалы ауылы мектебінде Ержан Сұлтанбаев атындағы оқу сыныбын ашуға дайындық жүргізілді. Бұл бастама туған жер мен білім ордасының тарихында адамның есімін ғана емес, оның өмір жолын, еңбегін және кейінгі буынға қалдырған өнегесін есте сақтаудың маңызын көрсетеді.
Гүлмира Серікбайқызы өз ағасына арнап «Қарашаның жұлдызы» атты кітап шығарды. Бұл көркем-публицистикалық жинаққа жауынгер журналист Ержан Серікбайұлы Сұлтанбаевтың естеліктері мен журналистік еңбектері топтастырылған. Жинақтың мазмұны арқылы оқырман оның өмір жолымен, әскери кезеңімен және журналистика саласындағы қызметімен таныса алады.
Жақын жан туралы естелік жазу — өткенді жай ғана баяндау емес. Ол адамның болмысын, атқарған ісін және артында қалған ізін сөз арқылы жеткізуге мүмкіндік береді. Әсіресе, отбасы мүшесінің қолына алған мұндай жұмысы жеке естелікті қоғамдық маңызы бар мұраға айналдыра алады.
Кітаптың құндылығы да осында: онда бір адамның ғұмырына қатысты деректер мен естеліктер жинақталып, оқырманға оның өміріне ой жүгіртуге мүмкіндік беріледі. Мұндай еңбектер туған-туысқа ғана емес, тарихқа, журналистикаға және адам тағдырына қызығатын оқырманға да маңызды.
Кітап мұқабасы суреті осында (karashanyn_zhulduzy.jpg)
«Қарашаның жұлдызы» кітабы
Кітаптың атауының қараша айымен байланысты болуының өзіндік мәні бар. Ержан Серікбайұлының өмір жолындағы маңызды күндер осы аймен тұспа-тұс келген. Автордың баяндауынша, ол 1987 жылы 13 қарашада Памир тауы маңындағы қатал табиғат жағдайымен ерекшеленетін өңірден Ауғанстанға аттанған. Екі жылға жуық уақыттан кейін, 1989 жылы 13 қарашада туған еліне, үйіне оралған.
Өкінішке қарай, отыз жыл өткен соң, 2019 жылы 13 қарашада, елу жасында дүниеден өтті. Осылайша, қараша айының 13-і оның өміріндегі бірнеше маңызды кезеңді байланыстырып тұр. Кітап атауы да осы сәйкестікті еске салып, адамның ғұмыры, тағдыры мен артында қалдырған ізі туралы ойға жетелейді.
Қараша жұлдызы бейнесі қысқа болса да мағыналы ғұмырдың көркем символы ретінде қабылданады. Адам өмірінің ұзақтығынан бөлек, оның қандай іс атқарғаны, айналасына қандай әсер қалдырғаны және еңбегінің кейінгі буынға қалай жететіні де маңызды. Ержан Серікбайұлы туралы естеліктерді жинақтау осы өмірлік сабақтарды ұмыттырмай, оның есімін есте сақтауға бағытталған.
Естеліктің мәні
Естелік кітаптар өткен өмірді түсінуге, адам еңбегін бағалауға және отбасылық мұраны келер ұрпаққа жеткізуге көмектеседі. «Қарашаның жұлдызы» — Ержан Сұлтанбаевтың өмір жолын сөз арқылы сақтап қалуға арналған еңбек.
Майдан жолы және балалық, оқушы кезеңі
Ержан Серікбайұлының өмір жолын танығанда әскери кезеңі мен азаматтық қызметін бір-бірінен бөлек қарастыру қиын. Ауғанстандағы әскери борышын өтеуі оның өмірбаянындағы маңызды кезеңдердің бірі болса, елге оралғаннан кейінгі жұмысы туған жермен, қоғаммен және журналистикамен байланысты болды. Осы кезеңдерге қатысты суреттер өткен өмірдің нақты көріністерін сақтап, естеліктердің мазмұнын толықтыра түседі.
Майдан суреті осында (erzhan_maydan.jpg)
Ержан Сұлтанбаев Ауғанстанда әскери борышын өтеп келгеннен кейін ауылда жұмыс істеді. Кейін С.М. Киров атындағы Қазақ мемлекеттік университетінің журналистика факультетін тәмамдады. Оның білім алуы мен одан кейінгі еңбек жолы өмірдің әр кезеңінде жаңа міндеттерді атқарғанын көрсетеді. Әскери қызметтен кейін азаматтық ортаға оралып, журналистика саласында еңбек етуі өмірбаянының маңызды бөлігіне айналды.
Ол аудандық «Коммунист еңбек» газетінің штаттан тыс тілшісі, «Қоғалы» кеңшарындағы клуб меңгерушісі және «Томирис» кеңшарының меңгерушісі қызметтерін атқарды. Соңғы жылдары «Жайық шұғыласы» газетінде еңбек етті. Бұл қызметтер оның еңбек жолының бірнеше бағытты қамтығанын аңғартады: баспасөз жұмысы, мәдени орта және шаруашылық саласындағы міндеттер.
Журналистік еңбек қоғамдағы оқиғаларды жеткізуге, адамдардың өмірі мен жергілікті мәселелерді оқырманға таныстыруға бағытталады. Сондықтан журналистің жазған материалдары мен кәсіби тәжірибесі оның жеке өмірбаянымен қатар, өзі өмір сүрген кезеңнің де бір бөлшегі болып саналады. Ержан Сұлтанбаевтың журналистік еңбектерін естелік жинаққа енгізу осы мұраны сақтаудың бір жолы ретінде қарастырылады.
Бұл бөлімдегі суреттер де жай ғана көрнекілік емес, өмірдің әр кезеңін еске түсіретін деректі материалдар. Майдан кезеңіне қатысты фотосурет әскери өмірмен байланысты естеліктерді көрсетсе, оқушы кезіндегі сурет оның өмір жолының алғашқы кезеңіне назар аудартады. Суреттер мен жазбаша мәліметтер қатар берілгенде оқырман адам өмірін кеңірек түсініп, әр кезеңнің өз орны бар екенін аңғарады.
Өмір жолын есте сақтау
Өмірбаяндық деректер, фотосуреттер мен естеліктер адамның өткен жолын кейінгі ұрпаққа жеткізеді. Олар өмір тарихын түсінуге және адам еңбегіне құрметпен қарауға мүмкіндік береді.
Ержан туралы естеліктер жарияланған әлеуметтік желі сілтемелері:
Төмендегі сілтемелер арқылы Ержан Сұлтанбаев туралы жарияланған естелік жазбалармен танысуға болады. Олар осы тараудағы мәліметтерге қосымша материал ретінде берілген.
Отбасы естеліктері, фотосуреттер және журналистік мұра бір арнаға тоғысқанда, өткен өмір туралы мәліметтерді сақтаудың маңызы арта түседі. Осындай материалдар адамды танып-білуге және оның есімін кейінгі ұрпаққа жеткізуге көмектеседі.
