🔹 1-топ: Еуразияның солтүстік аймақтары және арктикалық белдеуі
1. Еуразияның көп бөлігінде табиғат зоналарының орналасуында қандай заңдылық байқалады және бұл неге байланысты?
Еуразияның солтүстік жартышарда орналасуына байланысты, материктің көп бөлігінде табиғат зоналары ендік бағытта батыстан шығысқа қарай созылып жатыр. Қиыр солтүстіктегі аралдарды арктикалық шөл, тундра және орманды тундра зоналары алып жатыр.
2. Тундра зонасының климаттық ерекшеліктері қандай және ондағы бұталы өсімдіктердің пішіні неліктен өзгеше келеді?
Мұнда күшті желдер мен қарлы борандар жиі соғады. Сондықтан бұталы өсімдіктер желден қорғану үшін жерге төселіп, жастық тәрізді пішінге ие болады. Ал ең көп тараған өсімдік — солтүстік бұғыларының негізгі азығы болып табылатын бұғы мүгі.
3. Тундраның оңтүстікке қарай өзгеруіне не себеп болады және жаз айларында мұнда қандай жануарларды кездестіруге болады?
Оңтүстікке қарай жүрген сайын желдердің бәсеңдеуі мен жылынуына байланысты тундра зонасы орманды тундраға ауысады. Жаз айларында мұнда бұлан, қоңыр аю, қоян сияқты орман жануарлары мен саңырауқұрды кездестіруге болады.
🔹 2-топ: Еуразияның субтропиктік, тропиктік және экваторлық белдеулері
1. Субтропиктік белдеудің қатты жапырақты мәңгі жасыл ормандар мен бұталар зонасы қай жерлерді алып жатыр және климаты қандай?
Бұл зона Жерорта теңізінің биік таулармен қоршалған жағалауын алып жатыр. Мұнда жаз ыстық, құрғақ, ал қыс жылы, жаңбырлы болады, соның әсерінен өсімдіктер жыл бойы өсіп, мәңгі жасыл сипат алады.
2. Үндістан мен Үндіқытай түбектерінің ішкі және батыс бөліктерінде қандай табиғат зоналары мен ерекше өсімдіктер кездеседі?
Түбектердің ішкі бөлігіне саванна зонасы тән, мұнда пальмира пальмасы, хош иісті сандал ағашы және тик ағаштары өседі. Ал батыс жағалауы мен Филиппин аралдарының солтүстігін субэкваторлық ауыспалы ылғалды (муссондық) ормандар алып жатыр.
3. Еуразияның экваторлық белдеуінің ылғалды ормандарында қандай байлық бар және қазіргі таңда бұл аймақтар қалай өзгеруде?
Экваторлық ормандарда өсімдіктердің 40 мыңнан аса түрі өседі, тек пальманың 300-дей түрі бар. Бірақ, қазіргі кезде аяусыз кесудің нәтижесінде ормандар ауданы азайып, олардың орнына күріш пен шай бұтасы өсірілуде.
🔹 3-топ: Солтүстік Американың табиғат зоналары және адам әрекетінің әсері
1. Солтүстік Америка материгінде табиғат зоналарының орналасуының Еуразиядан қандай айырмашылығы мен ерекшелігі бар?
Материктің солтүстігінде зоналар Еуразияға ұқсас ендік бағытта орналасса, орталығы мен оңтүстігінде жер бедері мен климатқа байланысты табиғат зоналары меридиан бағытына жақын орналасады. Солтүстік Американың биік шөпті далаларын прерий деп атайды.
2. Солтүстік Американың тайга зонасында қандай ағаштар мен жануарлар кездеседі және Тынық мұхит жағалауындағы ерекше өсімдіктер қандай?
Тайгада қара және ақ шырша, бальзамды майқарағай мен барибал аюы кездеседі. Ал Тынық мұхит жағалауындағы субтропиктік ормандарға ауысатын тұста мәңгі жасыл секвойя, алып секвойя (мамонт ағашы) және қантты қарағай өседі. Оларды қорғау үшін Редвуд ұлттық саябағы құрылған.
3. Кордильердің ішкі аудандары мен Мексика қыратына қандай өсімдіктер тән және табиғатты қорғау мақсатында әлемде тұңғыш рет қандай саябақ ашылды?
Мұнда қуаңшылыққа бейімделген суккуленттер: ағаш тәрізді кактус, алоэ, сүттіген және опунция көп таралған. Табиғатты қорғау мақсатында дүниежүзінде тұңғыш рет 1872 жылы Йеллоустон ұлттық саябағы құрылып, ондағы гейзерлер мен тасқа айналған ағаштар ерекше қорғауға алынды.