1-жұп: Литосфера және минералдардың сипаты
1. Жер қыртысының химиялық құрамы нақты қандай тереңдікке дейін зерттелген?
Кольск ұңғымасында 12 км-ден сәл астам тереңдікке дейін зерттелген.
2. Инжу-маржан мен бағалы тастарды жасанды жолмен қай жерде өсіреді?
Бағалы тастарды зертханалар мен зауыттарда, ал інжу-маржанды теңіз фермаларында өсіреді.
3. Фенмен қыздыру тәжірибесінде пішінін мүлдем өзгертпейтін үлгі қайсы?
Кварц үлгісі, өйткені ол қатты кристалды минерал болып табылады.
4. Тәжірибедегі парафин мен судың агрегаттық күйлері қандай?
Су — сұйық күйде, ал парафин жылы ауа әсерінен пішінін өзгертетін аморфты күйде болады.
5. Табиғи шайырлар мен опал минералдардың қандай түріне жатады?
Қатты минералдардың ішіндегі аморфты түріне жатады.
6. Галит пен кварц минералдардың қандай тобына жатады?
Қатты минералдардың ішіндегі кристалды түріне жатады.
7. Сұйық күйде кездесетін минералдарға қандай заттар кіреді?
Табиғатта сұйық күйде кездесетін минералдарға су, мұнай және сынап жатады.
2-жұп: Жердің ішкі және сыртқы күштері
1. Тектоникалық қозғалыстар, магматизм мен вулканизм қай күштердің түріне жатады?
Бұлар жердің ішкі, яғни эндогендік күштеріне жатады.
2. Эндогендік үдерістердің әсерінен жер бетінде нелер пайда болады?
Таулар, қыраттар, ойыстар, шұңғымалар, сонымен қатар тау жыныстары мен минералдар түзіледі.
3. Экзогендік күштердің басты қызметі мен мақсаты қандай?
Олар эндогендік күштер жасаған жер бедерін бұзады, бірақ бұза отырып, жаңа жер бедері мен минералдарды қалыптастырады.
4. Температураның өзгеруі мен тірі ағзалардың әсері қай күштерге жатады?
Сыртқы, яғни экзогендік күштерге жатады.
5. Адамның іс-әрекеті мен желдің әсері жер бедеріне қалай ықпал етеді?
Экзогендік үдеріс ретінде тау жыныстарын мүжиді, бұзады және қайта шөгеруге қатысады.
6. Пайдалы қазбалардың түзілуі көбінесе қай үдерістің нәтижесі?
Эндогендік (ішкі) үдерістердің нәтижесінде пайда болады.
7. Тау жыныстары мен минералдардың бұзылуына сыртқы ортаның қандай әсерлері себеп болады?
Температура, атмосфера, су және тірі ағзалардың механикалық әрі химиялық әсері.
3-жұп: Тау жыныстарының қасиеттері мен жіктелуі
1. Бір тау жынысының құрамына неше минерал кіреді және гранит мысалы қандай?
Бірнеше минерал кіруі мүмкін. Мысалы, гранит дала шпаты, слюда және кварцтан тұрады.
2. Метаморфтық және шөгінді жыныстардың алғашқы қайнар көзі не?
Олар магмалық тау жыныстарының өзгеруі мен бұзылуы нәтижесінде пайда болады.
3. Үгілген тау жыныстарының бөлшектері не арқылы тасымалданады?
Негізгі бөлігі ағын сумен және желмен тасымалданады.
4. Уақыт өте келе су мен жел әкелген шөгінділер қалай жаңа жынысқа айналады?
Олар теңізде не құрлықта жиналып, уақыт өте келе тығыздалып, цементтеліп, жаңа тау жыныстарына айналады.
5. Конгломерат, жентектас, құмтас және сазтас шөгінді жыныстың қай түрі?
Кесекті шөгінді тау жыныстарының ішіндегі цементтелген жыныстарға жатады.
6. Қойтас, малтатас, қиыршықтас пен балшық шөгінді жыныстың қай тобына кіреді?
Кесекті шөгінді тау жыныстарының ішіндегі борпылдақ жыныстарға жатады.
7. Өлшемі 100 мм-ден үлкен және 0,01–0,1 мм аралығындағы кесекті жыныстар қалай аталады?
100 мм-ден үлкені — қойтас және үйінді тас, ал 0,01–0,1 мм аралығындағысы — тозаң (құмайт).