Реликті (Каспий, Арал, Балқаш)[cite: 1], Тектоникалық (Жайсаң, Марқакөл, Қарасор)[cite: 1], Мұздық (Үлкен Алматы, Жасылкөл)[cite: 1] және суффозиялы/ойынды көлдер[cite: 1, 7]. Көлдерді зерттейтін ғылым – көлтану (лимнология)[cite: 7].
Каспий – Жердегі ең ірі ағынсыз көл (орташа тереңдігі 180 м, ең терең жері 1025 м)[cite: 4]. Арал – Тұран ойпатындағы тектоникалық тегі бар, қазіргі таңда тартылып жатқан тұйық көл[cite: 5].
Балқаш – ағынсыз тұйық көл[cite: 5]. Ұзынша келген көлдің батыс бөлігі тұщы (Іле өзені құяды)[cite: 5], ал шығыс бөлігі тұзды болып келеді (Тұздылығында үлкен айырмашылық бар)[cite: 5].
Тянь-Шань, Жетісу Алатауы, Алтай және Сауыр тауларының биік бөліктерінде орналасқан[cite: 3]. Олар аңғарлық, тау беткейлік және төбесі тегіс шыңдар мұздықтары болып 3 топқа бөлінеді[cite: 3].
Іле Алатауындағы Корженевский мұздығы – ең ірі аңғарлық мұздық (ұзындығы 12 км, ауданы 35 км²)[cite: 9]. Сондай-ақ Алтайдағы Белуха шыңында Берел мұздықтары орналасқан[cite: 2].
Жылдық орташа температурасы 0°C-тан төмен аудандарда топырақтың ұзақ тоңазып жатуы[cite: 9]. Жалпы ауданы 32000 км²-ге жетеді, оның 40%-ы Алтайдың үлесіне тиеді[cite: 9].
Пайдалану сипатына қарай: ауызсу, шаруашылықтық, техникалық, минералды және термальды болып бөлінеді[cite: 9]. Жер қыртысында еспе сулар мен қабатаралық сулар түрінде кездеседі[cite: 8, 9].
Қазақстанда 70 артезиан алабы бар[cite: 9]. Ірі артезиан алаптары Іле, Мойынқұм, Маңғыстау, Каспий маңы ойпаттарында орналасқан[cite: 8]. Суы жоғары қысыммен өздігінен шығады[cite: 8].
Минералды сулар (Бурабай, Алмаарасан, Сарыағаш, Рахман бұлақтары) емдік қасиетке ие (45 кен орны бар)[cite: 8]. Термальды сулардың температурасы 35-45°C-тан 96-100°C-қа дейін жетеді[cite: 8].
