🔹 1-топ: Саяси-географиялық жағдайды зерттеу тарихы мен теориялары
1. Елдің сыртқы саясаты мен географиялық орны арасындағы байланысты ежелгі заманда кім зерттеді?
Бұл байланыс ерте кезден белгілі болған. Ежелгі грек оқымыстысы Аристотель саяси география бағытында құнды пікірлер айтып, аралдардың саяси рөліне айрықша мән берді және Крит аралы арқылы Грекияға ықпал етуге болатынын атап көрсетті.
2. Фридрих Ратцель мен Хэлфорд Джон Маккиндер мемлекеттің қуатын немен байланыстырды?
Неміс географы Фридрих Ратцель мемлекеттің саяси күшін орналасқан аумағымен байланыстырып, ірі құрлықтық мемлекеттердің басым болатынын болжады. Ал британдық Хэлфорд Джон Маккиндер мемлекеттің саяси қуатын географиялық орнымен байланыстырып, «мемлекет үшін ең ұтымды географиялық орын орталық болып табылады» деген пікірді ұсынды.
3. Маккиндер теориясындағы «әлемнің жүрегі», «ішкі жарты ай» және «сыртқы жарты ай» ұғымдары нені білдіреді?
Дүниенің ортасы — Еуразия материгі болса, оның орталығы «әлемнің жүрегі» («хартленд») деп аталады. Оны қоршап жатқан аймақтар (Батыс Еуропа, Таяу Шығыс, Үндістан және т.б.) «ішкі жарты ай» деп аталып, өркениеттің ең қарқынды дамитын зонасы ретінде болжанды. Ал Америка, Африка, Аустралия жатқан шеткі аймақтар «сыртқы жарты ай» белдеуін құрайды.
🔹 2-топ: Геосаясат пен елдердің саяси-географиялық жағдайын бағалау
1. Альфред Тайер Мэхэн және Сэмюэль Хантингтон қандай геосаяси идеяларды ұсынды?
Американдық тарихшы Альфред Тайер Мэхэн теңізге шыға алатын елдердің саяси тұрғыда басым болатынын айтты. Ал Гарвард профессоры Сэмюэль Хантингтон ХХI ғасырда өркениеттердің әркелкілігі әлемдік саясаттағы ең басты факторға айналады деген идеяны алға тартты.
2. Қазіргі кезде әлемдік саясатта мемлекеттің орны мен геосаясаттың негізі қалай өзгерді?
Қазіргі кезде мемлекеттің орны, ең алдымен, оның экономикалық қуаты тұрғысынан анықталады. Бұрын физикалық-географиялық факторларға басым көңіл бөлінсе, қазір экономикалық фактор шешуші сипат алып, дүниежүзі көп полюсті әлемге айналды.
3. Елдің геосаяси жағдайын бағалаудың үш деңгейі қандай?
Елдің геосаяси жағдайын бағалау үш деңгейде жүргізіледі (74-сурет): әлемдік деңгейдегі макродеңгей, ірі аймақтарға қатысты мезодеңгей және көршілес елдермен қарым-қатынас тұрғысындағы микродеңгей.
🔹 3-топ: Қазақстанның саяси-географиялық жағдайы мен халықаралық рөлі
1. Қазақстанның географиялық орны елдің сыртқы саясатына қалай ықпал етеді?
Қазақстанның Еуразияның орталығында орналасуы сыртқы саясат сипатына тікелей әсер етеді. Еліміз Ресей, Қытай және Орта Азиядағы ислам елдерінің тоғысында, яғни үш геосаяси күштің аралығында орналасқан, бұл оның дамуына ықпал ететін басты факторлардың бірі.
2. Қазақстанның халықаралық аренадағы басты әріптестері кімдер?
Қазақстан Республикасының басты халықаралық әріптестеріне Ресей Федерациясы, ҚХР, Орталық Азия елдері, ЕО мемлекеттері және АҚШ жатады.
3. Қазақстанның ядролық қарусыздану саласындағы тарихи шешімдері қандай?
Қазақстан — ядролық қарудан өз еркімен бас тартқан бірден-бір ел. 1991 жылдың 29 тамызында Семей ядролық полигоны жабылды, ал 1995 жылы мамырда ядролық қару еліміз аумағынан толығымен шығарылды. Бұл қадамдар неғұрлым қауіпсіз әлем құруға бағытталған.