🤝 Жұптық тапсырмалар: Елдердің саяси типологиясы

1-жұп: Елдердің саяси типологиясы мен монархиялық басқарудың сипаты

1. Елдердің саяси типологиясы дегеніміз не және монархиялық басқару жүйесінің тарихи қалыптасуы мен биліктің берілу сипаты қандай?
📚Елдерді басқару формасы мен мемлекеттік құрылымы бойынша топтастыруды саяси типология деп атайды. Бұл жүйедегі ең ежелгі басқару үлгісі ретінде 🌍Ежелгі Рим империясын мысалға алуға болатын монархиялық құрылым ерекшеленеді. 🔬Монархия жағдайында жоғары өкімет билігі атадан балаға мирас ретінде беріліп, император, король, герцог, князь, сұлтан сияқты билеушінің қолында шоғырланады.
2. Конституциялық монархиялардың абсолюттік және теократтық монархиялардан басты заңды айырмашылықтары неде және оларға қандай елдер мысал бола алады?
💡Монархиялар өз ішінде шектеулі (конституциялық) және шексіз (абсолюттік) болып негізгі түрлерге бөлінеді. Конституциялық монархияда 🔍монархтың билігі конституциямен шектеліп, оған жоғары дамыған Ұлыбритания, Норвегия, Швеция, Дания, Бельгия, Нидерланд, Жапониямен қатар мешеу Лесото елі жатса, абсолюттік монархияда парламент мүлде болмайды және атқарушы билік толықтай монарх бақылауында (Азиядағы БАӘ, Бахрейн, Катар, Кувейт, Оман) болады. 📈Абсолюттік монархияның айрықша түрі — мемлекет басшысы дінбасы қызметін қоса атқаратын теократтық монархия болып табылады және оған Бруней сұлтанаты, Сауд Арабиясы мен Ватикан жатады.

2-жұп: Республикалық басқару жүйесі және әкімшілік-аумақтық құрылымның жіктелуі

1. Республикалық басқару формасының басты құқықтық белгілері мен тарихи қалыптасуы қандай және қазір әлемде қанша республика бар?
🎯Дүниежүзіндегі тәуелсіз елдердің басым көпшілігі республикалық басқару формасына негізделген. Республика жағдайында 📌заң шығаратын ең жоғары өкімет билігі сайланатын өкілетті орган — парламенттің қолында болады, ал мемлекет басшысын халық тікелей өзі сайлайды. 📝Алғашқы республикалар Еуропадағы буржуазиялық төңкерістер нәтижесінде пайда болды және қазіргі кезде бүкіл әлем бойынша ресми түрде 166 мемлекет республика болып табылады.
2. Мемлекеттердің әкімшілік-аумақтық құрылымы қалай бөлінеді және унитарлы мемлекеттердің құрамына қандай елдер енеді?
📊Әкімшілік-аумақтық құрылым кез келген елдің ішкі басқару жүйесін сипаттайды және оның негізгі екі үлгісі бар. Олар — унитарлы және федерациялық құрылымдар болып бөлінеді. 🌱Унитарлы мемлекеттердің қатарында Қазақстан, Италия, Франция сияқты республикалармен қатар, Жапония мен Ұлыбритания тәрізді конституциялық монархиялар да бар.

3-жұп: Федерациялық мемлекеттердің құрылымдық және географиялық сипаттамалары

1. Федерациялық мемлекеттердің қалыптасу ерекшеліктері қандай және АҚШ-тың федерация ретіндегі ішкі құрылымы қалай жіктеледі?
🗺️Федерациялық мемлекетке енетін құрамдас бірліктер федерация субъектілері деп аталады және бүгінде әлемде 27 федерация бар. Мұндай елдер 📌ұлттық-этностық ерекшеліктерге (Ресей Федерациясы, Үндістан, Нигерия) немесе тарихи-географиялық факторларға (АҚШ, Канада, Бразилия) байланысты құрылады және олардың мүшелерінде мемлекеттік биліктің барлық белгілері (ту, әнұран, конституция, парламент) болады. 📝АҚШ — нағыз федерацияның үлгісі болып табылады, оның құрамына 50 штат пен Колумбия федерациялық округі кіреді, ал штаттар аумағы 3 141 округке, одан әрі тауншиптер мен муниципалитеттерге жіктеледі.
2. Федерациялық мемлекеттердегі астана қалалардың орналасу ерекшелігі мен мемлекеттік қызметтің бөліну заңдылықтары қандай?
🌍Федерациялық мемлекеттерде көп жағдайда ел астанасы ең ірі қала болып табылмайды. Бұған нақты мысал ретінде 🗺АҚШ астанасы Вашингтонды, Канададағы Оттаваны, Бразилиядағы Бразилианы, Аустралиядағы Канберраны, Пәкістандағы Исламабадты немесе Нигериядағы Абуджаны атауға болады. 📋Сондай-ақ, кейбір жағдайларда астаналық қызметті бейресми түрде екі ірі қаланың бөлісу процесі де кездеседі, бұның жарқын мысалы ретінде ГФР-дегі Берлин мен Бонн қалаларын айтуға болады.