🔹 1-топ: Елдердің саяси типологиясы мен басқару формалары
1. Елдердің саяси типологиясы дегеніміз не және ол қалай жіктеледі?
Дүниежүзіндегі елдерді басқару формасы мен мемлекеттік құрылымы бойынша топтастыруды елдердің саяси типологиясы деп атайды. Халықаралық деңгейде танылған тәуелсіз мемлекеттер басқару формасы бойынша монархиялар мен республикаларға бөлінеді.
2. Монархия дегеніміз не және оның ежелгі үлгісіне не жатады?
Монархия — мемлекетті басқарудың өте ежелгі үлгісі, оның мысалы ретінде Ежелгі Рим империясын алуға болады. Монархия жағдайында жоғары өкімет билігі билікті атадан балаға мирас етіп алған билеушінің (император, король, герцог, князь, сұлтан және т.б.) қолында шоғырланады.
3. Конституциялық монархия дегеніміз не және оған қандай елдер жатады?
Конституциялық монархия — монархтың билігі мемлекеттік конституциямен шектелген басқару формасы. Олардың қатарында жоғары дамыған елдер (Ұлыбритания, Норвегия, Швеция, Дания, Бельгия, Нидерланд, Жапония) және мешеу ел Лесото да бар.
🔹 2-топ: Абсолюттік, теократтық монархиялар және республикалар
1. Абсолюттік монархиялардың ерекшелігі неде және олар қай елдерде таралған?
Абсолюттік монархияларда сайланатын парламент мүлде жоқ, ал атқарушы билік монархтың толық басқаруында болады. Мұндай елдер саны көп емес, олар Азияда: БАӘ, Бахрейн, Катар, Кувейт, Оман мемлекеттерінде орналасқан.
2. Теократтық монархия деген не және оған қандай мемлекеттер жатады?
Теократтық (грек. теос — құдай, кратос — билік) монархия — мемлекет басшысы дінбасы қызметін де қоса атқаратын абсолюттік монархияның айрықша түрі. Мұндай мемлекеттер қатарына Бруней сұлтанаты, Сауд Арабиясы және Ватикан жатады.
3. Республиканың негізгі сипаттамалары қандай және қазір әлемде қанша республика бар?
Республикада заң шығаратын ең жоғары билік сайланатын парламент қолында болады, ал мемлекет басшысын халық өзі сайлайды. Алғашқы республикалар Еуропадағы буржуазиялық төңкерістер нәтижесінде пайда болған, қазір әлемде 166 мемлекет республика болып табылады.
🔹 3-топ: Мемлекеттік құрылым: Унитарлы және федерациялық жүйелер
1. Әкімшілік-аумақтық құрылымның қандай негізгі үлгілері бар және унитарлы мемлекеттерге не жатады?
Әкімшілік-аумақтық құрылымның негізгі екі үлгісі бар: унитарлы және федерациялық. Унитарлы мемлекеттер қатарына Қазақстан, Италия, Франция сияқты республикалармен қатар, Жапония мен Ұлыбритания тәрізді конституциялық монархиялар да кіреді.
2. Федерациялық мемлекеттердің ерекшеліктері қандай және олар қалай қалыптасады?
Федерация мүшелерінде (субъектілерінде) бірыңғай заңдармен қатар, мемлекеттік биліктің барлық белгілері (ту, әнұран, конституция, парламент) болады. Олар негізінен ұлттық-этностық ерекшеліктерге (Ресей, Үндістан, Нигерия) немесе тарихи-географиялық факторларға (АҚШ, Канада, Бразилия) байланысты қалыптасады.
3. Федерациялардағы астана қалалардың орналасу ерекшелігі қандай?
Федерациялық мемлекеттерде астана елдің ең ірі қаласы болмауы мүмкін (мысалы: Вашингтон, Оттава, Бразилиа, Канберра, Исламабад, Абуджа). Кей жағдайда астаналық қызметті бейресми түрде екі қала «бөлісуі» мүмкін, мысалы, ГФР-дегі Берлин мен Бонн қалалары.