Көне дәуір
Көне дәуір — адамзат тарихының алғашқы кезеңі болып табылады. Бұл дәуірде адамдар тас құралдарды қолданды. Алғашқы адамдар отты пайдалануды үйреніп, аң аулап, терімшілікпен айналысты. Палеолит дәуірі кезінде адамдар табиғи үңгірлер мен шатқалдарда мекендеді. Уақыт өте келе мезолитте садақ пен жебе сияқты жетілдірілген құралдар пайда болды. Неолит дәуірінде адамдар мал өсіру мен егіншілікпен айналыса бастады. Қоғамда алғашқы қауымдық құрылыс орнады, еңбек бөлінісі болмады. Адамдар табиғат құбылыстарына табынып, тотемизм, анимизм сияқты наным-сенімдерге сенді. Алғашқы еңбек құралдары тастан, сүйектен, ағаштан жасалды. Неолитте балшықтан ыдыс жасау дамыды. Киім жануар терісінен жасалды. Қазақстан аумағындағы Шақпақата, Қараүңгір, Бөріқазған, Тәңірқазған сияқты тұрақтар осы дәуірден сыр шертеді. Археологиялық деректер арқылы сол кезеңдегі өмірді тануға болады. Бұл дәуірде адамдар үңгір қабырғаларына аң бейнелерін салып, оларды сиқырлы күшке теңеді. Қол шапқы, кескіш, қырғыш сияқты құралдар қолданылды. Ер адамдар аң аулаумен, әйелдер терімшілікпен айналысты. Уақыт өте ру-тайпалар қалыптасып, отбасылық қатынастар орнықты. Микролит құралдары пайда болып, жаңа тұрмыс құрылымы қалыптасты. Көне дәуір адамзат өркениетінің іргетасы болды. Ең алғашқы діни сенімдер осы дәуірде туындады. Қоғамның дамуына қарай мәдениет қалыптасып, тіл мен ойлау қабілеті дамыды. Көне дәуір – қазіргі тарихтың, ғылым мен білімнің бастау алған кезеңі. Бұл кезең адамзат үшін маңызды рухани және мәдени мұра қалдырды.

Тест (20 сұрақ)

1. Көне дәуірде адамдар қандай ең алғашқы кәсіби мамандықпен айналысқан?

2. Көне дәуірде адамдар еңбек құралдарын не заттан жасаған?

3. Көне дәуірде адамдар қай жерде тұрған?

4. Отты қолдануды адамдар қай дәуірде үйренді?

5. Көне дәуірдің ең ұзақ кезеңі қалай аталады?

6. Мезолит кезеңінде адамдар қандай жаңалықтарды үйренді?

7. Неолит дәуірі қандай өмір салтына көшуімен ерекшеленеді?

8. Көне дәуірде адамдар не үшін үңгірлерді пайдаланған?

9. Көне дәуірде қандай құралдар қолданылған?

10. Көне дәуірде адамдардың алғашқы қауымы қалай аталған?

11. Көне дәуірдің соңында қандай металл құралдар пайда болды?

12. Көне дәуірде адамдар қандай өнер туындыларын жасаған?

13. Көне дәуірде адамдар не үшін киім тіккен?

14. Көне дәуірдің қай кезеңінде алғашқы егіншілік басталды?

15. Көне дәуірде адамдардың негізгі кәсібі қандай болды?

16. Көне дәуірде адамдар қандай материалдан ыдыс жасады?

17. Көне дәуірде адамдарды біріктірген басты фактор не болды?

18. Көне дәуірде адамдар қандай қару қолданған?

19. Көне дәуірдегі адамдардың өмір салтын зерттейтін ғылым қалай аталады?

20. Көне дәуірдің маңызды кезеңдері қандай?