Жаңа заман
Жаңа заман дәуірі Қазақстан тарихында 16-18 ғасырларды қамтиды. Бұл кезеңде Қазақ хандығы нығайып, аймақтық саяси құрылымдар қалыптасты. Қазақ хандығы ұлы тұлғалардың басшылығымен өз территориясын кеңейтті. Бұл дәуірде қазақ рулары арасындағы одақтар күшейді. Қазақ хандығы Ресей империясы мен Жоңғар хандығымен қарқынды күресті. 17-18 ғасырларда Жоңғар шапқыншылығы қазақ даласына үлкен қауіп төндірді. Қазақ батырлары мен хандары елдің тәуелсіздігін қорғау үшін күресті. Бұл уақытта қазақ қоғамында көшпелі мал шаруашылығы басты шаруашылық болды. Қазақ хандығы территориясында елді мекендер мен бекіністер құрылды. Қазақстан аумағында сауда мен дипломатиялық байланыстар дамыды. Ресей империясы Қазақстанға қарай ықпалын арттыра бастады. 18 ғасырдың соңында Ресей империясы қазақ жерлерін біртіндеп өз бақылауына алды. Осы кезеңде қазақ қоғамында әлеуметтік және саяси өзгерістер басталды. Ресейдің әкімшілік реформалары қазақ жерінде енгізілді. Орта және кіші жүздің кейбір хандары Ресейдің қорғауына өтті. Бұл процесс қазақ қоғамының құрылымына әсер етті. Қазақтардың жер аумағы біртіндеп тарылды. Ресей империясының ықпалымен қазақ қоғамында жаңа әкімшілік бөлімшелер пайда болды. Бұл уақытта қазақтардың тұрмысы мен мәдениеті өзгере бастады. Ресейден жаңа білім мен технологиялар келді. Мектептер мен шіркеулер ашылды. Бұл дәуірде қазақ жазба мәдениеті дамыды. Жаңа заман кезінде қазақ ақындары мен жыраулары шығармашылық жұмыстарын жалғастырды. Қазақстан аумағында жоңғар шапқыншылығының зардаптары жойыла бастады. Қазақ жеріндегі экономикалық қатынастар өзгерді. Ауыл шаруашылығында жаңа әдістер пайда болды. Сауда жолдары кеңейді, әсіресе Ресеймен байланыс нығая түсті. Қазақ жерінде әртүрлі ұлттар мен мәдениеттер бірге өмір сүре бастады. Жаңа заман қазақ халқының ұлттық санасының қалыптасу кезеңі болды. Бұл дәуірде қазақ хандарының бірігуі және мемлекетті нығайтуы маңызды болды. Қазақтардың құқықтарын қорғау мәселелері көтерілді. Қазақ халқының бостандық күресі басталды. Жаңа заман Қазақстан тарихында жаңа саяси және әлеуметтік құрылымдардың негізі қаланды. Бұл кезең қазақ қоғамының модернизациясына бағытталды. Қазақ даласында жаңа әскерлік бөлімдер құрылды. 18 ғасырда қазақтардың ұлттық мәдениеті мен дәстүрлері сақталды. Қазақ жеріндегі тарихи оқиғалар халық жадында сақталды. Жаңа заман — қазақ халқы үшін күрделі, бірақ маңызды даму дәуірі болды.

Тест (20 сұрақ)

1. Жаңа заман дәуірі қай ғасырдан басталды?

2. Жаңа заманда Қазақ хандығының қандай өзгерісі болды?

3. Жаңа заманда Қазақ даласы қай империяның құрамына кірді?

4. Жаңа заманда Қазақстанда дамыған экономикалық салалар қайсысы?

5. Жаңа заманда Қазақ қоғамындағы әлеуметтік өзгерістерге не әсер етті?

6. Жаңа заманда Қазақстанда қандай тарихи тұлға белгілі болды?

7. Жаңа заманда қазақ хандарының басты мақсаты не болды?

8. Жаңа заманда қазақ даласында қандай шаруашылық түрі басым болды?

9. Жаңа заманда Қазақ хандығының тарихында маңызды оқиға не болды?

10. Жаңа заманда қазақ даласында қандай қала сауда және мәдениет орталығы болды?

11. Жаңа заманда қазақтар қай мемлекеттермен сауда жасады?

12. Жаңа заманда Қазақстанның жерін кім басқарды?

13. Жаңа заманда қазақ қоғамында қандай өзгерістер болды?

14. Жаңа заманда қазақ қоғамында білім мен ғылым қай тілде дамыды?

15. Жаңа заманда Қазақстанда қандай дін кеңінен таралды?

16. Жаңа заманда қазақ даласында қандай өнер түрлері дамыды?

17. Жаңа заманда қазақ қоғамында қандай құндылықтар басты болды?

18. Жаңа заманда Қазақстанда ғылым қай салада дамыды?

19. Жаңа заманда қазақтар қай елдің басшылығына бағынды?

20. Жаңа заманда қазақ халқының мәдениетін не сақтап қалуға көмектесті?