🤝 Жұптық тапсырмалар: Дамушы елдердегі ғаламдық мәселелер

1-жұп: Демографиялық өсім хронологиясы мен елдер арасындағы айырмашылықтар

1. Тарихи кезеңдерде дүниежүзі халқының екі еселенуі үшін қажет уақытқа қандай үдеріс тән?
Екі еселену уақыты барған сайын қысқарып келеді.
2. Дүниежүзі халқының екі еселенуі тарихта төртінші рет қай жылы қайталанды және оған қанша жыл қажет болды?
1985 жылы қайталанды, оған 85 жыл уақыт кетті.
3. Африка мен Латын Америкасы халқының екі еселенуі үшін тиісінше қанша жылдан уақыт керек?
Африка халқына 29 жыл, ал Латын Америкасы халқына 39 жыл қажет.
4. Демографиялық өсім өте баяу жүретін Испанияда халық санының екі еселену үдерісі үшін теориялық тұрғыда қанша жыл қажет болар еді?
6931 жыл қажет болған болар еді.
5. Дамушы және дамыған елдер халқының арасалмағы ХХ ғасырдың 50-жылдарында қандай пропорцияны құрады?
1:2 пропорциясын құрады.
6. Халық саны тығыз орналасқан және мешеу елдерде демографиялық мәселелердің шиеленісуі ең алдымен неге әкеп соғады?
Қоршаған ортаның нашарлауына, саяси тұрақсыздыққа және қайыршылыққа әкеледі.
7. БҰҰ деректеріне қарағанда, дүниежүзіндегі дамыған 20 елде халықтың табиғи өсіміне байланысты қандай саясат жүргізілуде?
Халықтың табиғи өсуін арттыруды қолдайтын саясат жүргізілуде.

2-жұп: Азық-түлік тұтыну құрылымы және елдердің жіктелуі

1. Азық-түлік өнімдерін сыртқа, яғни экспортқа шығаратын елдердің қатарына қандай мемлекеттер жатады?
АҚШ, Канада, Аустралия, ЕО-ның кейбір елдері, Финляндия және Венгрия.
2. Азық-түлігі жетіспейтін, бірақ оны сырттан сатып алуға толық қаржылық мүмкіндігі бар елге мәтінде қандай мысал келтірілген?
Жапония мемлекеті мысалға келтірілген.
3. Халық санының артуы аумақтың ресурстық мүмкіндігінен жоғары болып, азық-түлік дағдарысы басталып кеткен елдерді атаңыз:
Гаити, Непал және Сальвадор.
4. Тәулігіне 1000 ккал-дан төмен энергия алу адам ағзасына қалай әсер етеді?
Адам денсаулығына елеулі түрде зиян келтіреді деп есептеледі.
5. Дамыған елдер мен дамушы елдерде пайдаланылатын азық-түліктің сапалық құрамында қандай басты айырмашылық бар?
Дамыған елдерде жануар тектес, ал дамушы елдерде өсімдік тектес тағамдар басым.
6. Үндістан мен Бангладеш тәрізді елдерде тағам құрамындағы белоктың небәрі неше пайызы ғана ет есебінен толықтырылады?
Тек қана 2%-ы ет есебінен толықтырылады.
7. Батыс Ява мен Гватемала тұрғындары өздеріне қажетті энергияның басым бөлігін нақты қандай дақылдардан алады?
Гватемала халқы 70%-ын жүгеріден алса, Батыс Ява тұрғындарында күріштің үлесі 90%-ға жетеді.

3-жұп: Ресурстық әлеует және мәселені шешудің жаһандық факторлары

1. Тропиктік Африка халқы (мысалы Того, Кот-д'Ивуар) күнделікті тамаққа қандай ерекше тамыржемістілерді пайдаланады?
Ямс, маниок және батат тәрізді тамыржемістілерді көбірек пайдаланады.
2. Ғаламдық азық-түлік мәселесінің туындауы мен дамуына тікелей әсер ететін негізгі факторлар топтары қандай?
Физикалық-географиялық жағдай, көлік-байланыс құралдары, саяси жағдай және дүниежүзілік экономика мен сауда.
3. Антарктиданы есептемегенде, жер шарындағы жалпы құрлықтың қанша пайызы егістік жер болып табылады?
Құрлықтың 27,4%-ы (яғни 3714 млн га аумақ) егістік жер болып табылады.
4. Дамыған Батыс Еуропа елдері мен АҚШ-та өңделетін жер көлемін әдейі қысқартудың басты себебі неде?
Ауылшаруашылық өнімдерін шамадан тыс өндіруден (артық өндірістен) сақтану мақсатында.
5. Неліктен дамушы елдердің ауылшаруашылығының өнімділігін заманауи ғылыми тұрғыда арттыруға мүмкіндіктері шектеулі?
Өйткені бұл техниканың соңғы жетістіктерін пайдалануды және орасан мол қаржыны қажет етеді.
6. Тропиктік аймақтарда жылына бірнеше рет өнім жинау үшін қандай шаралардың маңызы өте жоғары?
Тез пісіп-жетілетін дақылдарды өсірудің және құрғақ кезеңде суару жүйесін жақсартудың маңызы зор.
7. Генетика мен селекция жаңалықтарынан бөлек, дамушы елдерде тиімді дақылдарды өсіруге қандай революциялық үдеріс жол ашады?
Енді ғана қарқын ала бастаған «жасыл революция» үдерісі мүмкіндік береді.