🌍 Топтық тапсырмалар: Жиынтық ішкі өнім көрсеткішін есептеу

🔹 1-топ: ЖІӨ түсінігі және түрлері

1. ЖІӨ құны қандай мәмілелерді ғана қамтиды?
Тек ресми нарықтық мәмілелерді ғана қамтиды.
2. Мемлекет экономикасы қандай үдерістерге ұшырауы мүмкін?
Инфляциялық үдерістерге ұшырауы мүмкін.
3. ЖІӨ қандай бағалармен есептеледі?
Номиналды (ағымдағы бағамен) және салыстырмалы бағамен есептеледі.
4. Ағымдағы және өткен кезеңдегі ЖІӨ-ні салыстыру неге мүмкіндік береді?
Ел экономикасының нақты өсуін бағалауға мүмкіндік береді.
5. ЖІӨ-ні салыстыру кезінде базалық (бұрынғы) кезең қанша пайыз деп алынады?
100% деп алынады.
6. Әртүрлі елдердегі ЖІӨ-ні салыстыру үшін оның көрсеткішін қалай есептейді?
Айырбас бағамы бойынша есептейді.
7. Валютасы айырбасталмайтын елдерде ЖІӨ-ні бағалауда бұрмаланулардың алдын алу үшін не қолданылады?
Сатып алу қабілетінің паритеті қолданылады.

🔹 2-топ: ЖІӨ-ні есептеу әдістері және Құнды қосу әдісі

1. ЖІӨ-ні есептеу үшін неше негізгі әдіс пайдаланылады?
Үш негізгі әдіс пайдаланылады.
2. ЖІӨ-ні есептеудің үш негізгі әдісін атаңыз.
а) құнды қосу әдісі; ә) шығын бойынша есептеу әдісі (өндіріс әдісі); б) кіріс бойынша есептеу әдісі (тарату әдісі).
3. Құнды қосу әдісі ЖІӨ есептеуде ненің құнын пайдаланады?
Тұтынуға арналған тауарлардың және қызметтердің құнын пайдаланады.
4. Құнды қосу әдісінде қандай тауарлар мен қызметтер есептеледі?
Түпкілікті тұтынылатын және қайта өңдеу, жинау және т.б. үшін қайта қолданылмайтын тауарлар мен қызметтер.
5. Экономикада «қосылған құн» дегеніміз не?
Шаруашылық жүргізуші субъектілер өнімдерінің нарықтық бағасының жалпы сомасы.
6. Жалпы сомадан ненің құнын алып тастау қажет?
Жеткізушілер әкелген шикізат пен материалдардың құнын алып тастау қажет.
7. Құнды қосу әдісі бойынша ЖІӨ көрсеткіші нені білдіреді?
Белгілі бір кезең ішінде мемлекет экономикасының барлық тауарлар мен қызметтердің жалпы құнының нарықтық құнын білдіреді.

🔹 3-топ: Шығыс, кіріс әдістері және макроэкономикалық көрсеткіштер

1. Шығыс бойынша ЖІӨ есептеу әдісі қалай анықталады?
Шаруашылық жүргізуші субъектілердің барлық шығыстарының сомасын есептеу арқылы анықталады.
2. Шығыс әдісімен ЖІӨ-ні есептеу формуласы қандай?
ЖІӨ = C + Ig + G + NX
3. Шығыс формуласындағы С және Ig әріптері нені білдіреді?
С — халықтың тұтыну шығыстары, Ig — ұлттық экономикаға жалпы жеке инвестициялар.
4. Шығыс формуласындағы G және NX әріптері нені білдіреді?
G — тауарлар мен қызметтерді мемлекеттік сатып алу, NX — таза экспорт.
5. Кіріс бойынша есептеу әдісі неге негізделеді?
Шаруашылық жүргізуші субъекті иелерінің кіріс мөлшерін есептеу негізінде жүргізіледі.
6. Жан басына шаққандағы ЖІӨ мөлшерін есептеу үшін не істеу керек?
ЖІӨ-нің жалпы көлемін аумақтағы адамдар санына бөледі.
7. Белгілі бір елде өмір сүру деңгейін бағалау үшін әдетте қандай көрсеткіш қолданылады?
Жан басына шаққандағы жалпы ұлттық өнім (ЖҰӨ) қолданылады.