🔹 1-топ: Елтану теориясы және оның мақсаты
1. Географияда және күнделікті өмірде «ел» ұғымы көбінесе қай ұғыммен мазмұндас болады?
«Мемлекет» ұғымымен мазмұндас болады.
2. Ғалымдар «ел» және «мемлекет» ұғымдарының айырмашылығын қалай түсіндіреді?
Ел — мемлекеттің кеңістіктік үлгісі, ал мемлекет — елдің құқықтық негіздегі үлгісі.
3. Елтануда географияның қандай қасиеті жүзеге асады?
Географияның біртұтастығы жүзеге асады.
4. Аумақтың біртұтастығын зерттеу үшін не қажет болады?
География ғылымдары жүйесінің біртұтастығы қажет болады.
5. Кешенді елтанудың басты мақсаты қандай?
Әртүрлі аумақтардың (елдер мен аудандар) біртұтас және кешенді сипаттамаларын беру.
6. Кешенді елтану сипаттамалары өз ішіне қандай үш негізгі процесті қамтиды?
Сипаттау, түсіндіру және болжау процестерін қамтиды.
7. Географиялық болжам мәселесі қай уақыттан бастап аса маңыздыға айналды?
ХХ ғасырдың екінші жартысынан бастап.
🔹 2-топ: Елдерге кешенді сипаттама беру ерекшеліктері
1. Елдерге кешенді сипаттама неғұрлым нақты болуы үшін не істеу керек?
Сипаттамаларда жалпыламадан гөрі аумақтағы нақты деректер келтірілуі керек.
2. Сипаттау барысында қандай байланыс үзіліп қалмауы тиіс?
Уақыт байланысы үзіліп қалмауы керек.
3. Белгілі бір елдің қазіргі жағдайын сипаттағанда өткен шақтан нені қарастыру қажет?
Ол аумақтағы бұрынғы халық қоныстануы мен табиғат ерекшеліктерін, шаруашылық сипатын.
4. Синергетикалық әдістің грек тілінен аударғандағы мағынасы қандай?
«Synergos» — ынтымақтастық деген мағына береді.
5. Сипаттама беруде географиядан басқа тағы қандай ғылымдардың деректері қолданылады?
Тарих, статистика, әлеуметтану, саясаттану және т.б. ғылымдардың деректері.
6. Кешенді елтанудың географияның басқа салаларынан басты айырмашылығы неде?
Алуан түрлі, нақты ақпарат қорының молдығында.
7. Ақпарат қорының күрт артуы кешенді елтануда нені қолдануды қажет етеді?
Ақпаратты өңдеу мен сақтаудың, түрлендірудің ең жаңа технологияларын қолдануды.
🔹 3-топ: Елдерді салыстыру және өмір сүру деңгейі
1. Дүниежүзі елдерін салыстыруда қандай негізгі белгілер басшылыққа алынады?
Аумағының көлемі, халық саны, табиғи ресурстар, әлеуметтік-демографиялық көрсеткіштер, урбандалу және экономикалық даму деңгейі.
2. Елдерді әлеуметтік-экономикалық даму деңгейі бойынша салыстыруда қандай көрсеткіштер қатар қолданылады?
Сандық қана емес, сапалық көрсеткіштер де қолданылады.
3. БҰҰ елдерді топтастыруда өнеркәсіптен бөлек халықтың қандай көрсеткіштерін ескереді?
Халықтың білім деңгейі мен өмір жасының ұзақтығын ескереді.
4. Халықтың өмір сүру деңгейін жалпылама түрде қалай атауға болады?
Халықтың өзіне қажетті материалдық игіліктермен және қызмет түрлерімен қамтамасыз етілуінің деңгейі.
5. Әлемдік банкінің анықтауы бойынша кімдер кедей болып саналады?
Тәуліктік күн көрісі 1,9 АҚШ долларынан төмен адамдар.
6. АҚШ Халық санағы бюросы бойынша 4 адамнан тұратын отбасының жылдық табысы қаншадан төмен болса кедейлер қатарына қосылады?
24 563 АҚШ долларынан төмен болса.
7. Осы есептеулердің негізінде 2017 жылы АҚШ халқының қанша пайызы кедейлер тобын құрады?
12,7%-ы кедейлер тобын құраған.