🔹 1-топ: Аймақтану ілімі және зерттеу нысаны
1. Ғылыми әдебиетте «аймақ» ұғымы көбінесе неге қатысты қолданылады?
Қоғамдық құбылыстарға (экономикалық және әкімшілік тұрғыда жіктеу және т.б.) қатысты қолданылады.
2. Аймақтану ғылымының негізгі зерттеу нысаны не болып табылады?
Аймақтың өзі зерттеу нысаны болып табылады.
3. Аймақтану ілімі қай ғасырда дами бастады?
XIX ғасырда.
4. Аймақтану ілімінің дамуына қай ғалымдардың еңбектері негіз болды?
Ф. Ратцель мен неміс географы К. Риттердің ғылыми еңбектері.
5. Ф. Ратцель мен К. Риттер қоғам мен халықтар мәдениетін, шаруашылығын немен байланыста қарастыруды ұсынды?
Олар өмір сүретін табиғат жағдайларымен байланыста қарастыруды ұсынды.
6. Жүйелік ұстаным тұрғысынан алғанда аймақты қалай атауға болады?
Табиғи, әлеуметтік-экономикалық кешен деп атауға болады.
7. Әкімшілік-аумақтық тұрғыдан аймақ не белгісіне қарай анықталады?
Белгілі бір әкімшілік шегаралар негізінде анықталады.
🔹 2-топ: Аймақтарды жіктеу және Ю.Н. Гладкийдің 3 сатылы жүйесі
1. Экономикалық тұрғыдан ажыратылатын аймақ ең алдымен неге негізделеді?
Аумақтың шаруашылық мамандануы, әкімшілік, әлеуметтік және экономикалық біртұтастығына негізделеді.
2. Аймақтарды топтастыру негізінде үш сатылы жіктемені ұсынған кім?
Ресейлік географ Ю.Н. Гладкий.
3. Ю.Н. Гладкийдің бірінші сатылы жіктемесінде қандай аймақтар қарастырылады?
Аумақтың әрі қарай жіктеуді қажет етпейтін бір басты белгісі алынатын аймақтар.
4. Бір басты белгісі бойынша ажыратылатын аймаққа мәтінде қандай мысал келтірілген?
Мақта егілетін аймақ.
5. Екінші сатыдағы бірнеше белгілері бойынша ажыратылатын аймақтарда не байқалады?
Бірнеше басты фактордың ұштасуы байқалады (мысалы, физикалық-географиялық аймақтар).
6. Үшінші сатыдағы мәдени-тарихи аймақтардың ерекшелігі неде?
Адам әрекеті мен табиғи факторлардың барлығы дерлік қамтылып, қоғам мен табиғат көрсеткіштері тығыз байланысады.
7. Аймақтану ғылымын физикалық географияның қай бағытымен байланыстыруға болады?
Физикалық-географиялық аудандастырумен байланыстыруға болады.
🔹 3-топ: Физикалық-географиялық аудандастыру және Сарыарқа
1. Жер бетін физикалық-географиялық аймақтарға бөлу кезінде қандай факторлар қоса ескерілуі тиіс?
Зоналық және бейзоналық факторлар қоса ескерілуі тиіс.
2. Физикалық-географиялық аудандастыру географиялық қабықты құрайтын құрамбөліктердің қандай қасиетіне негізделеді?
Құрамбөліктердің біртектес болмауына (әркелкілігіне) негізделеді.
3. Аудандастыру негізіне алынатын географиялық құрамбөліктерге нелер жатады?
Геологиялық құрылым, жер бедері, климаттық ерекшеліктер, топырақ жамылғысы, өсімдіктер мен жануарлар дүниесі.
4. Сатылы жіктеудің ең жоғарғы деңгейлері кең мағынасында неге барып тіркеледі?
Материктер мен мұхиттардағы табиғат зонасына барып тіркеледі.
5. Физикалық-географиялық аудандастыру жер бетін қандай бірліктерге бөліп қарастырады?
Белдеулерге, зоналарға, табиғат аймақтары мен облыстарына, провинциялар мен түрлі деңгейдегі ландшафт бірліктеріне.
6. Әрбір табиғат аймағының өзіндік сипаттамасы қандай ортақтықтармен анықталады?
Геологиялық және тектоникалық құрылымы, жер бедері біртектес болуымен, өзіне тән топырақ-өсімдік жамылғысы мен жануарлар дүниесімен.
7. Қазақтың ұсақ шоқысы (Сарыарқа) басқа аймақтардан қандай ерекшеліктерімен дараланады?
Палеозойлық кристалды фундаменттегі орнымен, ұсақ шоқылы аласа, ескі тау жоталарымен және табиғат зоналарының өзіндік жиынтығымен.