🤝 Жұптық тапсырмалар: Дүиежүзін саяси географиялық аудандастыру

1-жұп: Х. Маккиндердің өмірбаяны мен теория негіздері

1. Хэлфорд Джон Маккиндер қай жылдары өмір сүрді?
1861–1947 жылдары.
2. Маккиндер қай елдің ғалымы және саясаткері болды?
Британдық.
3. Ол өз теориясында құрлықтық мемлекеттерге (Ресей, Германия, Қытай) қандай мысал келтірді?
Орталық аймақта басымдылыққа ие болған кез келген құрлықтық мемлекет деп көрсетті.
4. Маккиндердің пікірінше, орталық аймақ мемлекеттеріне қандай қауіп төндіру мүмкіндігі бар?
Теңіздік әлемді ту сыртынан келіп басып алу қабілеті.
5. Маккиндердің саяси аудандастыруы туралы толық мәлімет кітаптың қай суретінде бейнеленген?
85-суретте.
6. Нақты географиялық кеңістікке қатысты әрқилы болуы мүмкін салыстырмалы ұғым қалай аталады?
«Орталық» ұғымы.
7. Маккиндердің теориясындағы орталық аймақ неше бөлікке жіктелді?
Үш аймаққа (орталық, ішкі жарты ай және сыртқы жарты ай).

2-жұп: Хартленд белдеулері және геосаяси маңызы

1. Маккиндер теориясындағы «тарихтың географиялық білігі» қай жерде орналасқан?
«Әлемдік аралдың» ең ортасында.
2. Маккиндер бойынша өркениеттің ең қарқынды дамитын белдеуі қалай аталады?
«Ішкі жарты ай» белдеуі.
3. «Сыртқы немесе аралдық жарты ай» белдеуінің басты ерекшелігі қандай?
Бұл зона толығымен географиялық жағынан да, мәдени жағынан да сыртқы зона болып табылады.
4. Х. Маккиндер хартлендтің қуатын әлсірету үшін қандай тактиканы ұсынды?
Оның шеткі бөліктерін «тартып алу» саясатын жүргізуді.
5. Хартленд аймағына Ресей мен Шығыс Еуропадан басқа тағы қандай Орталық Азия елдері жатады?
Қазақстан мен Орталық Азия елдері.
6. Халықтар мен мемлекеттер тарихындағы басты қозғаушы күш (жетекші фактор) ретінде не қарастырылды?
Сулы және құрлықтық кеңістіктердің ұштасуы.
7. Маккиндер бойынша Еуразия құрлығының орталығы неліктен маңызды?
Ол бүкіл әлемді бақылау жасауға қолайлы географиялық плацдарм болғандықтан.

3-жұп: С. Коэн теориясы және қазіргі геосаяси факторлар

1. Америкалық геосаясатшы С. Коэн өз теориясын қай кезеңде ұсынды?
ХХ ғасырдың екінші жартысында.
2. С. Коэннің пікірінше, саяси тұрақсыздық жиі орын алатын аймақтар қай жерлер?
Геостратегиялық облыстардың шегарасында жатқан аудандар.
3. С. Коэн бойынша шегаралық орналасуына байланысты жиі жанжалдар болатын аймақтарды атаңыз?
Африканың Сахарадан оңтүстікке қарай жатқан бөлігі, Таяу Шығыс, Оңтүстік-Шығыс Азия.
4. С. Коэн кескіні бейнеленген саяси тұрақсыздық картасы кітапта нешінші суретпен берілген?
86-суретпен.
5. Геосаяси аймақты анықтауда жеке елдердің орнына не негізге алынады?
Елдер тобының негізі.
6. Қазіргі кезде әлемдік саясатта мемлекеттің орны ең алдымен қандай қуатпен өлшенеді?
Оның экономикалық қуаты арқылы.
7. Бұрынғы геосаясат пен қазіргі геосаясаттың басты айырмашылығы (басымдылығы) неде?
Бұрын физикалық-географиялық факторларға басым көңіл бөлінсе, қазіргі кезде экономикалық факторға көп көңіл бөлінеді.