🔹 1-топ: Х. Маккиндердің геосаяси үлгісі
1. Дүниежүзін саяси-географиялық тұрғыда аудандастырудың алғашқы үлгісін кім жасады?
Британдық ғалым, саясаткер Хэлфорд Джон Маккиндер (1861–1947).
2. Х. Маккиндер дүниежүзін қандай үш негізгі аймаққа жіктеді?
Орталық, ішкі жарты ай және сыртқы жарты ай.
3. Х. Маккиндердің пікірінше, мемлекет үшін ең ұтымды географиялық орын қандай?
Орталық аймақ болып табылады.
4. Орталық аймақта басымдылыққа ие болған құрлықтық мемлекеттердің қандай қабілеті бар деп есептелді?
Теңіздік әлемді ту сыртынан келіп басып алуға қабілетті.
5. Дүниенің ортасы Еуразия материгі болса, оның ортасы қалай аталады?
Хартленд деп аталады.
6. Географиялық тұрғыдан алғанда, Хартленд аумағына қандай елдер мен аймақтар жатады?
Ресей, Шығыс Еуропа, Қазақстан мен Орталық Азия жатады.
7. Бүкіл әлемді бақылау жасауға қолайлы географиялық плацдарм не болып табылады?
Еуразия құрлығының орталығы.
🔹 2-топ: Геосаяси ұғымдар және Хартленд саясаты
1. Х. Маккиндердің «әлемдік арал» деген ұғымына қандай материктер жатады?
Азия, Африка және Еуропа.
2. «Әлемдік аралдың» ең ортасында не жатыр және ол геосаяси тұрғыдан қай елге сәйкес келеді?
«Тарихтың географиялық білігі» жатыр, ол Ресейге сәйкес келеді.
3. Қазақстанның географиялық орны Маккиндердің қай ұғымына жақын келеді?
«Хартленд» ұғымына жақын келеді.
4. «Ішкі жарты ай» белдеуіне Еуразияның қандай бөліктері сәйкес келеді?
Еуразияның жағалық бөліктері сәйкес келеді.
5. Маккиндер бойынша, өркениеттің ең қарқынды дамитын зонасы қайсы?
Ішкі жарты ай зонасы.
6. Халықтар мен мемлекеттердің тарихындағы жетекші фактор ретінде не есептеледі?
Сулы және құрлықтық кеңістіктердің ұштасуы.
7. Х. Маккиндер хартленд күшін азайту үшін қандай саясат жүргізу қажет деді?
Оның шеткі бөліктерін «тартып алу» саясатын жүргізу қажет деді.
🔹 3-топ: С. Коэннің үлгісі және қазіргі геосаясат
1. ХХ ғасырдың екінші жартысында әлемнің «көпполюстілігі» туралы күрделі геосаяси үлгіні ұсынған кім?
Америкалық геосаясатшы С. Коэн.
2. С. Коэннің үлгісі бойынша бүкіл әлем қандай екі геостратегиялық облысқа бөлінді?
Сауда дамыған теңіз маңы және Еуропалық құрлық әлемі.
3. С. Коэннің пікірінше, саяси тұрақсыздық тән болатын аудандар қай жерде орналасқан?
Геостратегиялық облыстардың шегарасында жатқан аудандарда.
4. Шегаралық орнына байланысты жиі жанжалдар болатын нақты қандай аймақтар аталған?
Африканың Сахарадан оңтүстікке қарай жатқан бөлігі, Таяу Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Азия.
5. Геосаяси аймақ, әдетте, ел ішінде емес, ненің негізінде ажыратылады?
Елдер тобының негізінде ажыратылады.
6. Қазіргі кезде әлемдік саясатта мемлекеттің орны, ең алдымен, немен анықталады?
Оның экономикалық қуаты арқылы анықталады.
7. Геосаясаттың негізінде бұрынғы және қазіргі кездегі факторлардың қайсысына көп көңіл бөлінеді?
Бұрын физикалық-географиялық факторларға басым көңіл бөлінсе, қазіргі кезде экономикалық факторға көп көңіл бөлінеді.