🌍 Топтық тапсырмалар: Қазақстан индустриялды даму

🔹 1-топ: Өндіріс құрамы және өнеркәсіп салалары

1. Қазақстан өндірісі неден тұрады және оның салалары қалай бірігеді?
Қазақстан өндірісі бірнеше мыңдаған кәсіпорындардан тұрады. Шығаратын өнімдері, пайдаланатын шикізаттары мен өндіріс технологиялары ұқсас кәсіпорындар салаларға бірігеді.
2. Ірі салалар мен ішкі салалар одан әрі қалай жіктеледі?
Ірі (құрамы жағынан) салалар ішкі салаларға бөлінеді, ал ішкі салалар жеке өндіріс түрлеріне жіктеледі.
3. Электр энергетикасы мен сумен жабдықтау салаларының негізгі қызметі қандай?
Электр энергетикасы электр қуаты мен жылу өндіреді. Ал сумен жабдықтау табиғи көздерден тұщы су өндіріп, тұзды суды тұщыландырумен айналысады.
4. Өнеркәсіп салалары қандай екі маңызды топқа бөлінеді?
Өнеркәсіп салалары «А» және «Б» топтарына бөлінеді. «А» тобына немесе ауыр өнеркәсіпке көбінесе өндіріс құрал-жабдықтарын (мәшине, құрал-жабдық, металл) шығаратын салалар кіреді.

🔹 2-топ: Өнеркәсіптің салалық құрылымы мен топтарының сипаттамасы

1. Ауыр өнеркәсіптің құрамына қандай салалар жатады және «алдыңғы шептегі үштікке» не кіреді?
Ауыр өнеркәсіпке отын, энергетика, металлургия, мәшине жасау, химия өнеркәсібі, құрылыс материалдары жатады. Бұл топтағы маңызды үш сала — мәшине жасау, химия өнеркәсібі және электр энергетикасы ғылыми-техникалық прогресті анықтайтындықтан алдыңғы шептегі үштік деп аталады.
2. «Б» тобының салалары адамдар үшін не шығарады?
Адамдарға қажетті азық-түлік пен қажетті заттарды «Б» тобының салалары шығарады, бұл топқа ең алдымен тамақ және жеңіл өнеркәсіптері жатады.
3. Қазақстан өнеркәсібінің бірінші және екінші ерекшеліктері қандай?
Бірінші ерекшелік — «А» тобы салалары үлесінің тым жоғары (90%) болуынан тұратын «қиындатылған» құрылым. Екінші ерекшелік — тау-кен өнеркәсібі үлесінің өте жоғары болуы, ол жалпы өнімнің шамамен 1/2-ін (2023 ж. – 47%) береді.
4. Қазақстан өнеркәсібінің үшінші ерекшелігі неде және өңделмеген шикізатты сатудың әсері қандай?
Үшінші ерекшелік — өңдеуші өнеркәсіп салалары мен салааралық кешендер арасындағы пропорцияның (сәйкестіктің) тиімді еместігі. Қазақстан өңделмеген отын мен шикізатты шетелдерге сатқанда біраз қорды жоғалтады.

🔹 3-топ: Инновациялық даму, кластерлер және аумақтық орналасу

1. Ел экономикасында ерекше «Локомотив» рөлін қай салалар атқарады?
Әлемдік бағаның жоғары болуына байланысты отын-энергетикалық және металлургиялық кешендер ел ішінде ерекше «Локомотив» рөлін атқарады және басқа салалар мен халықтың өмір сүру деңгейіне ықпал етеді.
2. «Индустриялды-инновациялық даму стратегиясының» негізгі мақсаты не?
Бұл стратегия өңдеуші өнеркәсіптің басымдылықпен дамуын қарастырады. Оның негізі — инновация (жаңа енгізулер), яғни жаңа технологиялар арқылы экономиканың шикізатқа тәуелділігін азайтып, жоғары технологиялық тауарлар шығару.
3. Кластер дегеніміз не және мақта кластерінің негізгі мақсаты қандай?
Кластер — өнім өндіру үшін бір-бірімен тығыз байланысқан әртүрлі экономика салаларының кәсіпорындар тобы. Еліміздің оңтүстігінде құрылып жатқан мақта кластерінің мақсаты — мақта маталарынан жоғары сапалы киімдер шығару.
4. Индустриялды-инновациялық даму картасының нәтижелері және өндірістің аумақтық орналасуы қандай?
Карта аясында 100-ден астам жобалар енгізілген («жасыл» энергетика, жасанды Жер серіктерін даярлайтын кешен т.б.). Қазір өнеркәсіп өнімінің жартысына жуығы батыстың 4 өңірінде (бірінші кезекте Атырауда) өндірілсе, өңдеу өнеркәсібінің көшбасшылары — Қарағанды, Шығыс Қазақстан және Павлодар облыстары.