Тапсырмалар тізімі
Табиғатты сипаттайтын сөздерді тауып, мағынасын ашу
Берілген сөйлемдерден табиғат пен көрікті жерлерді сипаттайтын сын есімдер мен біріккен сөздерді тауып жазыңыз:
1) Шарын шатқалының табиғаты өте ерекше, мұнда заңғар құздар мен қызыл жартастар көз тартады.
2) Бурабайдың мөлдір көлдері мен сыңсыған қарағайлы орманы саяхатшыларды баурап алады.
3) Іле-Алатау баурайындағы асқар таулар мен айнадай таза Қайыңды көлі табиғаттың керемет туындысы.
4) Марқакөл қорығында мөлдір бұлақтар мен сирек кездесетін өсімдіктер өседі.
- Заңғар құздар, қызыл жартастар – тау сілемдері мен шатқалдардың пішінін көрсететін сөздер.
- Мөлдір көлдер, қарағайлы орман – Бурабай өңірінің суы мен өсімдік әлемін сипаттау.
- Асқар таулар, айнадай таза көл – табиғаттың биіктігі мен мөлдірлігін бейнелейтін сөз тіркестері.
- Мөлдір бұлақтар, сирек кездесетін – қорық табиғатының тазалығы мен құндылығын сипаттайды.
Көрікті жерлер мен табиғат атауларын дұрыс жазу
Жақша ішіндегі табиғат нысандары мен жер-су атауларын орфографиялық ережеге сай бірге немесе дефис арқылы/дерексіз дұрыс жазып шығыңыз:
1) Біз демалыста (Ала/көл) жағалауында тынықтық.
2) Алматы облысында орналасқан (Көл/сай) көлдері өте көрікті.
3) (Орта/Азия) аумағындағы табиғи қорықтар ерекше қорғауға алынған.
4) Саяхатшылар (Қарқара/лы) тауларының бөктеріне шатыр құрды.
5) Жетісудағы (Жеті/су) жері шұрайлы, табиғаты көркем өлке.
Ереже: Біріккен жер-су және табиғи нысан атаулары (біріккен сөздер) бірге жазылады.
- 1) Біз демалыста Алакөл жағалауында тынықтық.
- 2) Алматы облысында орналасқан Көлсай көлдері өте көрікті.
- 3) Орта Азия аумағындағы табиғи қорықтар ерекше қорғауға алынған.
- 4) Саяхатшылар Қарқаралы тауларының бөктеріне шатыр құрды.
- 5) Жетісудағы Жетісу жері шұрайлы, табиғаты көркем өлке.
«Көрікті жерлерге саяхат» тақырыбында сипаттау мәтінін құрау
Берілген сөздер мен сөз тіркестерінің кемінде 4-еуін қатыстырып, «Қазақстанның көркем табиғаты» немесе «Табиғатқа саяхат» тақырыбына шағын байланысты мәтін (3-5 сөйлем) құрастырыңыз:
«Қазақстан өзінің көрікті орындарымен мен бай табиғатымен аты шыққан. Былтыр жазда біз отбасымызбен Шарын шатқалына саяхат жасадық. Мұндағы асқар таулар мен мөлдір бұлақтар адамға ерекше серпін береді. Осындай таза ауада демалып, туған жеріміздің табиғат сұлулығына тағы бір мәрте сүйсіндік.»
«Көркем табиғат» тақырыбы бойынша тест (5 сұрақ)
1. Бірге жазылатын жер-су атын табыңыз:
2. Ақмола облысындағы ең көрікті, орманды-көлді аймақ қайсысы?
3. Табиғатты сипаттайтын сөзді табыңыз:
4. Алматы маңындағы су астында қалған қарағайларымен белгілі көл:
5. Табиғатты қорғауға арналған арнайы аумақ қалай аталады?