Еңбекқорлық пен кәсіби біліктілік
Бұл бет оқушыны еңбекті қадірлеуге, болашақ мамандыққа саналы қарауға, өз қабілетін дамытуға және мақсатқа жету үшін тұрақты ізденуге жетелейді. Ішінде ұзақ мәтіндер, жобалық жұмыс, тест, жағдаят және ойлануға арналған тапсырмалар бар.
1Ереже
Еңбекқорлық — адамды өсіретін, алға жетелейтін ең сенімді жолдардың бірі. Еңбек еткен адам өз уақытының қадірін біледі, мақсатқа жету үшін жоспар құрады, өз ісіне жауапкершілікпен қарайды және қиындықтан қорықпайды. Еңбек адамның тек денесін ғана емес, ой-санасын да шынықтырады. Сондықтан табысқа жеткен адамдардың бәрі бір сәтте емес, ұзақ әрі табанды еңбектің нәтижесінде жетістікке жеткенін көреміз.
Кәсіби біліктілік — белгілі бір мамандықты терең білу, сол саладағы дағдыларды жетілдіру, тәжірибені ұштастыру және жаңа білімге ашық болу. Білікті маман жұмысты жай орындап қана қоймайды, оны сапалы, тиянақты және уақытында орындайды. Ол өз саласындағы жаңалықтарды қадағалап, үнемі үйреніп отырады. Себебі бүгінгі әлемде білім мен дағды тез өзгереді, ал үйренуге дайын адам ғана заман талабына сай бола алады.
Әр мамандықтың қоғам үшін өз орны бар. Мұғалім балаға білім береді, дәрігер денсаулықты қорғайды, инженер жаңа идеяларды іске асырады, құрылысшы елге қажет нысандарды тұрғызады, дизайнер әдемі орта жасайды, бағдарламашы технологиямен жұмыс істейді. Барлық осы салаларда табыстың кілті — еңбек, тәртіп, шыдамдылық және шеберлік.
Еңбекқор адам қиын сәтте берілмейді, себебі ол жетістікке жету үшін төзім мен тұрақтылық қажет екенін біледі. Ал кәсіби біліктілігі жоғары адам қоғамға пайда тигізеді, сенімге ие болады, өз жұмысын сүйеді және айналасындағы адамдарға үлгі болады. Сондықтан еңбек пен біліктілік — болашақтың мықты негізі.
Қорытындысында, адам неғұрлым көп үйренсе, соғұрлым кәсіби жағынан өседі; неғұрлым көп еңбек етсе, соғұрлым мүмкіндігі кеңейеді. Еңбек — табысқа апаратын жол, ал біліктілік — сол жолдағы сенімді жарық.
Негізгі ойлар
- Еңбек — нәтижеге бастайтын жол.
- Біліктілік — мамандықтағы шеберлік.
- Табандылық — жетістікке апарады.
- Үйрену — кәсіби өсудің шарты.
- Сапалы жұмыс — сенімнің белгісі.
2Жобалық жұмыс
Жобаның тақырыбы: «Менің кәсіби даму картам»
Сен өзіңе ұнайтын бір мамандықты таңда да, сол мамандыққа жету үшін қандай білім, дағды, мінез және еңбек керек екенін зерттеп жаз. Жоба тек арман туралы емес, нақты әрекет туралы болуы тиіс. Мысалы, егер сен мұғалім болғың келсе, қандай пәндерді жақсы оқу қажет? Егер дәрігер болғың келсе, қандай қасиеттер маңызды? Егер инженер болғың келсе, математика мен логика неге керек?
Жобаңда үш бөлім болсын: біріншісі — мамандықтың маңызы; екіншісі — оған жету жолы; үшіншісі — өзіңнің қазірден бастап жасайтын іс-әрекеттерің. Мұнда ұзақ, ойлы, нақты сөйлемдер қолдан. Өз болашағыңды суреттеп қана қоймай, оған жетудің нақты қадамын көрсет.
Қорытындысында «Мен бұл мамандықты не үшін таңдадым?» деген сұраққа жауап бер және «Осы мамандыққа жету үшін мен қандай күнделікті еңбек етемін?» деген ойды жаз.
Жобаны орындау жоспары
1. Өзіңе ұнайтын мамандықты таңда.
2. Сол мамандық туралы 5 маңызды ақпарат жаз.
3. Қандай пәндер мен дағдылар қажет екенін анықта.
4. Қазірден бастап істейтін 5 қадамыңды көрсет.
5. Күнделікті еңбек қалай нәтиже беретінін түсіндір.
6. Жобаңды сыныпта қысқаша таныстыруға дайындал.
3Тест: түсінігін тексер
1. Еңбекқор адам қандай болады?
2. Кәсіби біліктілік деген не?
3. Еңбек адамның бойында нені дамытады?
4. Қандай мамандық иесі қоғамға пайдалы болады?
5. Табысқа жету үшін не керек?
4Жағдаят
Жағдаят мәтіні
Бір оқушы болашақта жақсы маман болғысы келетінін айтады, бірақ үй тапсырмасын жиі кейінге қалдырады, жаңа тақырыптарды қайталауға ерінеді және өзін дамытудың қажеті жоқ деп ойлайды. Ал оның сыныптасы күніне аз да болса кітап оқиды, жаңа сөздерді үйренеді, математика жаттығуларын шешеді, өзіне керек дағдыларды біртіндеп қалыптастырып жүр.
Бірнеше айдан кейін мұғалім сол екеуінен «Сендер болашақ мамандыққа қалай дайындалып жүрсіңдер?» деп сұрайды. Сонда біріншісі нақты жауап айта алмайды, ал екіншісі өз еңбегін, жоспарын және алға қойған мақсаттарын сенімді түрде түсіндіреді. Бұл жерде басты айырмашылық не? Неге біреудің арманы бар, ал екіншісінің нақты нәтижесі бар?
Осы жағдаят бойынша еңбекқорлық пен кәсіби біліктілік арасындағы байланысты түсіндір. Қандай әрекет адамды шын мәнінде дамытады?
Талқылау сұрақтары
1. Еңбек етпей жетістікке жету мүмкін бе?
2. Күнделікті шағын еңбек адамның болашағына қалай әсер етеді?
3. Неліктен үйренуге дайын адам тез өседі?
4. Мамандыққа дайындалудың ең дұрыс жолы қандай?
5. Сен өз арманыңа жету үшін қазір не істеп жүрсің?