1-жұп: Жауын-шашынның пайда болуы
1. Қазақстандағы ылғалданудың негізгі көзі не?
Атмосфералық жауын-шашын.
2. Жауын-шашын мөлшерінің таралуы неге байланысты?
Ауа массаларының айналымына, температураға, жер бедеріне, географиялық жағдайға.
3. Жауын-шашынның пайда болуына қандай екі үдеріс әсер етеді?
Атмосфера айналымы және ауаның жоғары көтерілуі.
4. Ауа жоғары көтерілгенде қандай өзгеріс болады?
Ауа салқындап, су буы конденсацияланады.
5. Ауа массаларының жоғары көтерілуіне не әсер етеді?
Қарсы ауа ағындары мен жер бедері.
6. Неліктен жылы ауа көбірек жауын-шашын әкеледі?
Өйткені жылы ауада ылғал мөлшері көп.
7. Қазақстанға жауын-шашынды қандай ауа массалары көп әкеледі?
Атлант мұхитынан келетін қоңыржай және тропиктік ауа массалары.
2-жұп: Қар жамылғысы
1. Қыста жауын-шашын көбіне қандай түрде түседі?
Қар түрінде.
2. Қар жамылғысы Қазақстанда ең алдымен қай жерде пайда болады?
Солтүстіктегі таулы аймақтарда.
3. Қар жамылғысының жойылуы қай аймақтан басталады?
Қазақстанның оңтүстігінен.
4. Қар жамылғысының жату мерзімі оңтүстікте қанша күн?
Шамамен 60 күн.
5. Жазық жерлердегі қар қабатының қалыңдығы қанша?
10–20 см.
6. Алтай тауларындағы қар қабаты қаншаға жетеді?
3–5 метрге дейін.
7. Қардың табиғат пен шаруашылықтағы маңызы қандай?
Су қоры, топырақты ылғалдандыру, аяздан қорғау.
3-жұп: Ылғалдану коэффициенті
1. Ылғалдану коэффициенті нені анықтайды?
Аумақтың ылғалмен қамтамасыз етілуін.
2. Булану дегеніміз не?
Судың буға айналуы.
3. Ылғалдану коэффициенті қандай формуламен анықталады?
K = жылдық жауын-шашын / булану.
4. K = 1 болғанда ылғалдану қандай?
Жеткілікті ылғалдану.
5. Қазақстанның дала зонасында K қандай?
K < 1, ылғал жеткіліксіз.
6. Шөл зонасында ылғалдану коэффициенті қанша?
K < 0,3.
7. Қай аймақтарда ылғалдану артық болады?
Таулы орман, шалғын және тундра белдеулерінде.