🧪
Мектеп бақылау ережелері
Мектеп бақылау тапсырмаларын орындау кезінде тәртіп, мұқияттылық, уақытты дұрыс пайдалану және жауапкершілік маңызды.
1. Жалпы тәртіп ережелері
- Мектеп бақылау тапсырмасын орындау кезінде оқушы тыныштық сақтауы керек, өйткені әрбір жауап өз бетімен, өз ойымен және өз білімімен жазылуы тиіс. Жанындағы оқушыға қарауға, бір-бірімен сөйлесуге, белгі беруге, орын ауыстыруға және бөгде адамға кедергі келтіруге болмайды.
- Бақылау жұмысы басталғанға дейін барлық қажет құралдар дайын тұруы керек: қалам, қарындаш, өшіргіш, сызғыш, дәптер немесе бланк, қажет болса черновик. Сабақ үстінде құрал іздеу уақытты жоғалтады, сондықтан жұмыс басталмас бұрын бәрі реттеледі.
- Мұғалімнің түсіндірмесін мұқият тыңдау қажет. Ережелер, уақыт мөлшері, тапсырмалардың орындалу реті, жауап жазу формасы, түзету жасау тәртібі алдын ала түсіндіріледі. Осы нұсқауларды соңына дейін тыңдап алу міндетті.
- Бақылау кезінде телефон, құлаққап, смарт-сағат, қосымша қағаз, кітап, шпаргалка сияқты рұқсат етілмеген заттарды қолдануға болмайды. Олар тек ережені бұзу ғана емес, жұмыстың әділ бағалануына да кері әсер етеді.
2. Дайындық ережелері
- Бақылау басталар алдында оқушы өз орнын реттеп, үстелін таза ұстайды. Артық заттарды алып тастап, тек тапсырма орындауға қажетті құралдарды қалдыру керек. Бұл ойды жинақтауға және назарды бөлуге көмектеседі.
- Егер бақылау жұмысы математика, қазақ тілі, әдебиет, жаратылыстану немесе басқа пән бойынша болса, сол пәнге қатысты негізгі ережелер мен тақырыптарды алдын ала қайталап алған дұрыс. Дайындық бақылау кезінде қобалжуды азайтады және сенімділік береді.
- Оқушы бақылау жұмысына кешікпеуі керек. Уақытында келу – тәртіптің бір бөлігі. Кешігіп кіру сыныптың жұмыс ырғағын бұзады және тапсырманы толық түсінбей қалуға себеп болуы мүмкін.
- Дене қалпы да маңызды: түзу отырып, дәптерді дұрыс орналастырып, көзді қатты жақындатпай жазу керек. Мұндай ұқыптылық ұзақ уақыт жұмыс істегенде шаршамауға көмектеседі.
3. Жауап жазу ережелері
- Жауаптар анық, түсінікті және таза жазылуы тиіс. Қолжазба мүмкіндігінше оқылатын болуы керек, себебі мұғалім әрбір ойды нақты көріп бағалайды. Өшірілген, шимайланған немесе түсініксіз жазу баллға әсер етуі мүмкін.
- Әр тапсырманы мұқият оқып шығу қажет. Кейде сұрақтың ішінде маңызды шарттар, шектеулер немесе қосымша талаптар болады. Сұрақты асықпай оқу – дұрыс жауаптың бірінші қадамы.
- Есептік немесе түсіндірмелі тапсырмаларда тек соңғы жауапты емес, шешу жолын да көрсету керек. Себебі бақылау жұмысының бағасы тек нәтижеге емес, ойлау барысына да негізделуі мүмкін.
- Жауапты жазғаннан кейін міндетті түрде тексеру қажет: сандық қате, грамматикалық қате, артық сөз, түсіп қалған әріп, шатасқан белгі, орынсыз түзету бар ма – бәрі қаралады. Қайта оқу жақсы нәтиженің кепілі.
- Егер жауапты түзету керек болса, оны өте ұқыпты жасау қажет. Қарапайым сызу, қайта жазу, белгі қою тәртіпке сай орындалуы тиіс. Дәптерді немесе бланкті ластамаған жөн.
4. Уақытты пайдалану ережелері
- Бақылау жұмысы берілген уақытта аяқталуы керек. Бір тапсырмаға ұзақ тоқтап қалмай, бүкіл жұмысты көзбен шолып шығу маңызды. Қиын сұраққа тым көп уақыт жіберу қалған тапсырмаларды орындауға кедергі келтіреді.
- Алдымен жеңілірек тапсырмаларды орындап, кейін күрделірек сұрақтарға көшу тиімді. Бұл әдіс уақытты дұрыс бөлуге және сенімді бастауға мүмкіндік береді.
- Соңғы бес минутты тексеруге арнаған дұрыс. Осы уақытта жауаптарды қайта қарап, бос қалған жолдарды толтырып, жіберілген қателерді түзетуге болады.
- Уақыт бітуіне жақын кезде асығыс жазуға болмайды. Асығыстық қателікті көбейтеді. Тыныштық сақтап, барынша жинақы түрде аяқтау керек.
5. Әдеп және жауапкершілік ережелері
- Мұғалімнің берген тапсырмасына құрметпен қарау қажет. Әр оқушы өз білімін өзі көрсетуі керек. Өзгенің жауабын көшіру, сыбырласу немесе белгі беру бақылаудың әділдігін бұзады.
- Сыныпта тыныштық сақтау, мұғалімнің сөзіне құлақ асу, рұқсатсыз сөйлемеу – жақсы тәртіптің белгісі. Әдептілік мектеп бақылау кезінде де аса маңызды.
- Қиындық туған жағдайда да сабыр сақтау керек. Сұрақты қайта оқу, берілген ережені еске түсіру, өз ойыңды реттеу көп көмектеседі. Қобалжу бақылауды нашарлатпау үшін өзіңді жинақтау қажет.
- Бақылау жұмысы аяқталған соң, бланкті немесе дәптерді мұғалімге уақытында тапсыру керек. Жұмысты аяқтағаннан кейін де тәртіп сақтау, сыныптан рұқсатсыз шықпау және тыныш отыру керек.
6. Тыйым салынған әрекеттер
- Бақылау кезінде дайын жауапты пайдалану, көшіріп алу, басқа оқушының дәптеріне қарау, телефоннан іздеу, интернет қолдану, қысқаша жазба қолдану қатаң түрде тыйым салынады.
- Бір-біріне жауап айтып беру, қағаз алмасу, ишара жасау, күлу, дауыстап сөйлесу немесе жұмыстың мазмұнын талқылау бақылау барысын бұзады және ережені бұзған болып есептеледі.
- Мұғалімнің ескертуін елемеу, тапсырманы орындамау, тәртіпсіздік жасау, заттарды орынсыз қолдану және сыныптың назарын бөлуге болмайды.
- Егер қосымша парақ керек болса немесе сұрақ бойынша нақтылау қажет болса, тек мұғалімнен сұрау керек. Өз бетінше әрекет етуге болмайды.
7. Қорытынды ережелер
- Мектеп бақылау – оқушының білімін, ұқыптылығын, жауапкершілігін және тәртібін көрсететін маңызды жұмыс. Сондықтан әр кезеңде сабырлы, ұқыпты және адал болу қажет.
- Тапсырманы өз бетімен орындау, уақытты дұрыс бөлу, ережені сақтау және таза жазу – жақсы нәтиженің негізгі шарты.
- Бақылау жұмысы тек баға алу үшін емес, өз біліміңді көрсету және қай тақырыпты жақсы меңгергеніңді анықтау үшін қажет.
- Оқушы мектеп бақылау кезінде тәртіп сақтаса, жұмыс та жеңіл өтеді, ал нәтиже сенімді әрі әділ болады.