Ғылыми жұмыс • күрделі сұрақтар

Ғылыми зерттеу сұрақтары

Бұл бет қазақ тілі мен әдебиеті пәні бойынша жоғары деңгейлі ғылыми жұмысқа лайықталған, нақты дәлел, талдау және салыстыруды талап ететін зерттеу сұрақтарынан тұрады.

Асылбекова Дана Дуйсенбековна.
15 Күрделі сұрақ
Ғылым Зерттеу бағыты
Талдау Негізгі әрекет
Light Ашық дизайн

Ғылыми зерттеу сұрақтары

Қазақ тілі мен әдебиеті пәні бойынша

1

Көнерген сөздердің функционалдық жүктемесі қандай?

Көркем мәтінде көнерген сөздің тек тарихи белгі емес, эмоционалдық-стильдік құрал ретінде қызмет етуін нақты мысалдармен дәлелде.

Лексикалық талдау
2

Мақал-мәтелдердегі семантикалық ықшамдық қалай жүзеге асады?

Мақал-мәтел құрылымындағы қысқа форма мен терең мағына байланысын талдап, оны қазіргі сөйлеу мәдениетімен салыстыр.

Фольклор + семантика
3

Абайдың қара сөздеріндегі «адам» концептісі қалай дамиды?

Абайдың бірнеше қара сөзін негізге алып, адам, мінез, еңбек, ғылым ұғымдарының өзара байланысын жүйелі түрде талда.

Концептология
4

Диалект сөздер әдеби тілдің байлығын арттыра ма әлде шектей ме?

Аймақтық сөздердің әдеби тілге ықпалын дәлелдер арқылы бағалап, тілдің нормасы мен вариативтілігі арасындағы тепе-теңдікті көрсет.

Диалектология
5

Табиғат бейнесі кейіпкер психологиясын қалай ашады?

Мұхтар Әуезов немесе басқа прозашылар шығармаларынан табиғат суреттерін алып, олардың ішкі күйді беру қызметін салыстырмалы талда.

Проза талдауы
6

Кірме сөздердің қазақ тіліндегі бейімделу заңдылықтары қандай?

Араб, парсы, орыс және қазіргі ағылшын тілінен енген сөздерді фонетикалық, морфологиялық және семантикалық тұрғыдан салыстыр.

Тіл тарихы
7

Ертегі құрылымында бинарлық қарама-қайшылық қалай көрінеді?

Жақсылық-жамандық, ақ-қара, батыр-жау сияқты қарама-қарсылықтардың сюжет құрудағы рөлін құрылымдық тұрғыда зертте.

Фольклорлық құрылым
8

Жастар тіліндегі сленг сөздер нормаға қауіп пе, әлде тіл дамуының белгісі ме?

Қазіргі ауызекі және әлеуметтік желі тілінен мысал келтіріп, сленгтің пайда болу себептері мен әдеби тілге әсерін талда.

Қазіргі тіл мәдениеті
9

Ұлттық құндылықтар поэзияда қандай көркем жүйе арқылы беріледі?

Туған жер, елдік, тіл, дәстүр тақырыптарының поэтикалық бейнелену тәсілдерін анықтап, бір автор арқылы тереңдетіп талда.

Поэтика
10

Теңеу мен метафораның мәтіндегі прагматикалық қызметі неде?

Көркем мәтіннен үзінділер алып, осы екі троптың оқырманға әсер ету механизмін салыстырмалы түрде түсіндір.

Стилистика
11

Әйел бейнесі дәстүрлі және заманауи әдебиетте қалай өзгереді?

Ана, жар, қыз, қайраткер әйел бейнелерін салыстырып, көркем мәтіндегі гендерлік репрезентацияны талда.

Салыстырмалы әдебиеттану
12

Төл сөз бен төлеу сөз автор позициясын қалай өзгертеді?

Диалог пен баяндаудың ауысуы кейіпкер дауысы мен авторлық көзқарасқа қалай әсер ететінін мәтін арқылы дәлелде.

Синтаксис + стиль
13

Тарихи тұлға образы мен нақты тарихи дерек арасында қандай айырмашылық бар?

Тарихи шығармадағы бейне мен шынайы тұлғаны салыстырып, көркемдік өңдеудің себептерін талда.

Тарихи образ
14

Цифрлық ресурстар қазақ тілін оқытуда қандай когнитивтік нәтиже береді?

Интерактив, ойын, платформа, тест жүйелерінің оқушының есте сақтау, талдау және қолдану дағдыларына ықпалын бағала.

Әдістеме + инновация
15

Әдеби диалог кейіпкер мінезін ашуда баяндаудан неге тиімді болуы мүмкін?

Бір шығарманы негізге алып, реплика, эмоция, үзіліс, астарлы мағына сияқты белгілер арқылы мінез ашу тәсілін көрсет.

Композиция + тілдік талдау