§ 1. Ауа райы. Ауа райын болжаудың халықтық жүйесі

Үй тапсырмасы бойынша интерактивті оқу материалы

«Адам мен табиғаттың тілдескені – өмірдің үндескені.»


Халық мақалы

«Ауа райы еш уақытта жаман болмайды. Жақсы ауа райының әрқилы түрлері ғана болады.»


Джон Рескин

1-2 Түпнұсқа тапсырма: Сұхбат үлгісі

– Екі мәтіннің оқылуынан қандай айырмашылық байқадың?
– Бірінші мәтін ғылыми-танымдық ырғақта, сабырлы дауыспен оқылса, екіншісі эмоционалды, кідірістері анық және сөйлеу қарқыны өзгеше болды.


– Қазақ халқының ауа райын болжауынан нені байқадың? Қазір мұндай кісілер бар ма?
– Халқымыз жан-жануардың мінез-құлқы мен өсімдіктердің өзгерісіне өте абай болған. Қазірде ауылдық жерлерде табиғат құбылыстарына, жұлдыздарға қарап ауа райын болжайтын есепші қариялар кездеседі.

Мәтін бойынша тест (10 сұрақ)

1. Ертеде халық шаруашылығын неге сәйкестендіріп жүргізді?

2. Шаруа адамына ауа райын алдын ала болжау не үшін қажет болды?

3. Ауа райын болжау үшін адамдар нені байқап, зерттеуі керек болды?

4. Халықтық болжау жүйесі қалай жасақталды?

5. Не себепті соңғы жылдары болжамдарда кейде ауытқулар болуы мүмкін?

6. Мәтінде топыраққа қатысты қандай мәселе айтылған?

7. Су ресурстарында қандай өзгерістер орын алуда?

8. Экологиялық өзгерістерге қарамастан халықтық тәжірибе не істейді?

9. Джон Рескиннің пикірі бойынша ауа райы қандай болады?

10. «Адам мен табиғаттың тілдескені – ...» сөзін толықтыр.