1-жұп: Глобус пен картадағы сызықтар
1. Глобус немесе картадағы экваторға параллель жүргізілген шартты сызықтар қалай аталады?
Параллель.
2. Глобус немесе картада бір полюстен екінші полюске шартты түрде жүргізілетін сызық қалай аталады?
Меридиан.
3. Полюс дегеніміз не?
Жорамалданған жер осінің Жер бетімен қиылысу нүктелері.
4. Жердің жоғарғы және төменгі жағында қандай полюстер орналасқан?
Солтүстік полюс және Оңтүстік полюс.
5. Глобус пен карталарда меридиандар мен параллельдер қалай жүргізіледі?
Бірдей санды градус арқылы жүргізіледі.
6. Градустық тор дегеніміз не?
Глобус пен географиялық картадағы меридиандар мен параллель сызықтар.
7. Градустық тордың басты көмегі қандай?
Әлемдегі кез келген нысанның орнын анықтауға мүмкіндік береді.
2-жұп: Экватор және бастапқы меридиан
1. Экватор Жерді қандай бөліктерге бөлетін жорамал сызық?
Жерді теңдей екі – Солтүстік және Оңтүстік жартышарларға.
2. Параллельдерді градуспен есептеу қай сызықтан басталады?
Экватордан басталады.
3. Экватор параллельдерді градуспен есептегенде қандай көрсеткішті білдіреді?
0°-ты білдіреді.
4. Меридиандарды есептеудің басы қандай меридиан болып саналады?
Гринвич меридианы (нөлдік меридиан).
5. Жер бетіндегі кез келген нүктенің өз географиялық мекенжайы неден тұрады?
Ендік пен бойлықтан.
6. Ендік пен бойлықтың қиылысқан жері қалай аталады?
Географиялық координаттар.
7. Географиялық координаттар нүктенің орнын неге қатысты анықтайды?
Нүктенің экваторға және нөлдік меридианға қатысты орнын.
3-жұп: Географиялық ендік пен бойлық
1. Географиялық координаттар қандай өлшем бірлігімен анықталады?
Градуспен анықталады.
2. Географиялық ендік дегеніміз не?
Экватордан бастап берілген нүктеге дейінгі градуспен өрнектелген арақашықтық.
3. Географиялық ендік қандай түрлерге бөлінеді?
Солтүстік және оңтүстік ендіктер болып.
4. Солтүстік жартышарда орналасқан нүктелерде қандай ендік болады?
Солтүстік ендік (с.е.).
5. Географиялық бойлық нені көрсетеді?
Нөлдік меридианнан (Гринвичтен) бастап, берілген нүктеге дейінгі градуспен өрнектелген қашықтықты.
6. Батыс жартышарда (Гринвичтен батысқа қарай) орналасқан нүктелердің бойлығы қалай аталады?
Батыс бойлық (б.б.).
7. Картада немесе глобуста географиялық бойлықты анықтау үшін қандай сызықтар жүргізілген?
Солтүстік және Оңтүстік полюстерді қосатын меридиан сызықтары.