🔹 1-топ: Географиялық құбылыстар мен үдерістер
1. География ғылымы белгілі бір элементтердің Жер бетінде орналасуынан бөлек тағы нені зерттейді?
Элементтердің орналасуын қандай да бір деңгейде өзгертетін, географиялық нысандарға әсер етуі мүмкін құбылыстар мен үдерістерді де зерттейді.
2. Ғылымда «үдеріс» дегеніміз не?
Бір нәрсенің дамуы барысындағы жүйелі өзгеруі.
3. «Құбылыс» дегеніміз не?
Адам сезіне отырып қабылдай алатынның барлығы (яғни көреді, әсерін сезінеді, естиді).
4. Дене қызуының бірден көтерілуі нені білдіреді және оны не деп атауға болады?
Бір нәрсенің дұрыс емес екендігін білдіреді және оны құбылыс деп атауға болады.
5. Географиялық үдерістер немен ерекшеленеді?
Уақыт динамикасымен ерекшеленеді, яғни олар уақыт өте келе өзгереді.
6. Табиғи құбылыстар мен географиялық үдерістердің өзара байланысы қандай?
Табиғи құбылыстар – түрлі географиялық үдерістер іске қосатын өзгерістердің өзіндік индикаторлары.
7. Географиялық құбылыстар ненің нәтижесі болып табылады?
Географиялық үдерістер әрекетінің нәтижесі болып табылады.
🔹 2-топ: Табиғат құбылыстары және апаттар
1. Табиғаттағы алапат құйындардың күші қандай?
Асқан жылдамдықпен зор тастарды, бөренелер мен мәшинелерді, тіптен тұтас үйлерді аспанға үйіріп әкетеді.
2. Табиғат құбылыстары қандай үдерістер болып саналады?
Қарапайым, метеорологиялық және климаттық үдерістер болып саналады.
3. Метеорологиялық және климаттық үдерістердің табиғатқа әсері қандай?
Олардың нәтижесінде табиғат кәдімгідей өзгереді.
4. Қар немесе жаңбырдың жауыуы әрдайым қауіпті ме?
Жоқ, олар еш зиянсыз және қалыпты жағдай болуы мүмкін, немесе кейде айналаны түгел талқандап, нағыз табиғи апатқа айналуы мүмкін.
5. Қазақстанның қай бөлігі сейсмикалық қауіпті аймаққа жатады?
Мемлекетіміздің оңтүстік бөлігінде орналасқан биік таулар.
6. Жер сілкінісі жиі байқалатын аймақта қандай зерттеу жұмыстары жүргізіледі?
Сейсмология институты жаңа технологияларды пайдаланып, күн сайын жерасты толқуларын зерттейді.
7. Сейсмологиялық зерттеулердің басты мақсаты не?
Апатты табиғат өзгерісінің алдын алу.
🔹 3-топ: Жердің магнетизмі мен пішіні
1. XVII ғасырда ғалымдар біздің ғаламшар туралы қандай маңызды жаңалық ашты?
Біздің ғаламшар полюстері бар орасан зор магнит екенін дәлелдеді.
2. Магнит өрісі Жер бетіндегі тіршілікке қалай әсер етеді?
Жер бетіндегі барлық нәрсе, оның ішінде адам да, жануарлар мен өсімдіктер де осы өрістің көзге көрінбейтін күш желісінің әсеріне шалдығады.
3. Магнетизм не үшін қажет?
Барлық жанды жаратылысқа, су, ауа, тағам және күннің жарығына қажет.
4. Жердің магнетизміне сырттан не әсер етеді?
Күн өзінің әсерін тигізеді.
5. Жердің магнит өрісінің қорғаныштық рөлі қандай?
Жер бетіндегі барлық жаратылысты зақымданған ғарыштық бөлшектердің жойқын әсерінен сенімді қорғайды.
6. Жер шарының тағы бір маңызды ерекшелігі қандай?
Жердің пішіні мен мөлшері.
7. Жердің пішіні қандай және ол ғылымда қалай аталады?
Жердің пішіні шар тәрізді пішінге жақын, ол «геоид» деп аталады.