🔹 1-топ: Қыжыл және ерітінді орталары
1. Мәтінде аталған адам ағзасында болатын қандай қолайсыздықпен күресуге арналған түрлі препараттар бар?
«Қыжыл» деп аталатын қолайсыздықпен күресуге арналған препараттар бар.
2. Ерітінді ортасы қандай түрлерге бөлінеді?
Қышқылдық, сілтілік және бейтарап орта деп бөлінеді.
3. Ерітіндінің ортасын өзгертуге бола ма және оны қалай анықтаймыз?
Иә, болады, бұл сұраққа жауап алу үшін тәжірибе көмектеседі.
4. Қыжылмен күресуде дәрілік құралдар қалай көмектеседі?
Олар ағзадағы артық қышқылдық ортаны бейтараптандыру арқылы көмектеседі.
5. Тәжірибе жасау арқылы нені анықтауға болады?
Ерітіндінің ортасын (қышқылдық, сілтілік, бейтарап) қалай өзгертуге болатынын анықтауға болады.
6. Дәрілік препараттардың негізгі мақсаты не?
Ағзадағы жағымсыз қолайсыздықтар мен ауырсынуды басу.
7. Химиялық тұрғыдан алғанда, қыжыл қандай ортаның әсерінен пайда болады?
Асқазандағы қышқылдық ортаның артуынан пайда болады.
🔹 2-топ: Бейтараптандыру үдерісі
1. Бейтараптандыру дегеніміз не?
Нәтижесінде бейтарап орта түзе отырып, қышқылдар сілтілермен әрекеттесетін үдеріс.
2. Бейтараптандыру реакциясының нәтижесінде қандай орта түзіледі?
Бейтарап орта түзіледі.
3. Бейтараптандыру үдерісіне қандай заттар қатысады?
Қышқылдар мен сілтілер қатысады.
4. Қышқыл мен сілті әрекеттескенде олардың қасиеттері қалай өзгереді?
Олар бір-бірінің белсенді әсерін жойып, бейтараптанады.
5. Бейтараптандыру реакциясының тұрмыстағы мысалы қандай?
Қышқылдың әсерін ас содасы немесе сабын сияқты сілтілі заттармен жою.
6. Қышқылдық деңгейді төмендету үшін қандай зат қажет?
Сілтілік қасиеті бар зат қажет.
7. Бейтарап ортаның pH көрсеткіші қандай мәнге ие болады?
Ол қышқылдық та, сілтілік те емес, теңгерілген орта болады.
🔹 3-топ: Қалақай және оның күйдіруін басу жолдары
1. Қалақай өсімдігінің қандай ерекше қасиеті бар?
Теріні қатты дуылдатып ашытатын және күйдіретін қасиеті бар.
2. Қалақай неліктен теріні дуылдатып ашытады?
Оның түктерінің жасушалық шырынының құрамында құмырсқа қышқылы болады.
3. Қалақай күйдірген кезде бірінші кезекте не істеу қажет?
Ең алдымен құмырсқа қышқылының әсерін бейтараптандыру қажет.
4. Қалақайдың күйдіруін басатын ең жақсы және қолжетімді құрал қандай?
Кәдімгі ас содасы болып табылады.
5. Ас содасынан жасалатын қоспа қалай дайындалады және қолданылады?
Су мен ас содасынан сұйық ботқа жасап, зақымданған жерге жағу керек.
6. Ботқаны жаққаннан кейін теріні қалай тазартады?
Біршама уақыт өткеннен кейін салқын сумен жуу немесе таза матамен сүртіп алу керек.
7. Ас содасы болмаған жағдайда балама ретінде не қолдануға болады?
Кір сабынды немесе кәдімгі сұйық сабынды қолдануға болады, өйткені оларда әлсіз сілтілік орта бар.