🔹 1-топ: Химиялық құбылыстар және Фотосинтез
1. Химиялық құбылыс (айналым) қашан орын алады?
Бір зат жаңа затқа айналған кезде орын алады.
2. Табиғаттағы ең алғашқы жүзеге асатын химиялық айналым не?
Фотосинтез.
3. Фотосинтез кезінде өсімдік атмосферадан нені сіңіреді?
Көмірқышқыл газын сіңіреді.
4. Фотосинтез нәтижесінде қандай заттар бөлініп шығады?
Оттек және органикалық заттар.
5. Жарық пен температураны бір мезгілде арттырғанда фотосинтездің жылдамдығы қалай өзгереді?
Фотосинтездің жылдамдығы да артады.
6. Химия тұрғысынан фотосинтез нәтижесінде энергия қоры ретінде не бөлінеді?
Көміртек, оттек және су бөлінеді.
7. Фотосинтез тек күшті жарықта жүзеге аса ма?
Жоқ, ол тіпті әлсіз жарықтандыру кезінде де жүзеге аса береді.
🔹 2-топ: Тыныс алу және Жану үдерісі
1. Тыныс алу үдерісінде адамдар мен ағзалар нені жұтып, нені бөледі?
Өсімдіктер бөлген оттегіні жұтып, көмірқышқыл газын шығарады.
2. Тыныс алу үдерісінің ең басты нәтижесі мен тиімділігі неде?
Үлкен көлемде энергияның бөлінуінде.
3. Тыныс алу барысындағы химиялық айналым қағидасы қай ағзаларда бірдей болады?
Жануарларда, өсімдіктерде және тіпті бактерияларда бірдей болады.
4. Жану үдерісі қандай газдың қатысуымен жүзеге асады?
Оттектің қатысуымен.
5. Ағаш сүрегі жанғанда не бөлінеді және неге айналады?
Көп мөлшерде жылу мен жарық бөлініп, күлге айналады.
6. Жану жылдамдығы аса жоғары болған кезде не орын алуы мүмкін?
Жарылыс орын алуы мүмкін.
7. Тыныс алу кезінде түзілетін аралық қосылыстар неге негіз болады?
Амин қышқылдары, ақуыздар, дәрумендер, майлар мен май қышқылдарының түзілуіне.
🔹 3-топ: Шіру, Озонның түзілуі және Тұрмыстағы химия
1. Шіру дегеніміз не және ол жанудан қалай ерекшеленеді?
Бұл да жану тәрізді үдеріс, тек ол әлдеқайда баяу жүреді.
2. Шіру үдерісінің туындауына мүмкіндік беретін басты түрткіжайттың бірі не?
Ылғалдылықтың болуы.
3. Озонның ($O_3$) химиялық сипаттамасы қандай?
Таза күйдегі көк түсті газ.
4. Озон қабаты Жер шарын неден қорғайды?
Күн радиациясынан қорғайды және инфрақызыл сәулелерді жұтып, суынудан сақтайды.
5. Найзағай ойнаған кезде озон қалай түзіледі?
Жарқылдың әсерінен оттек молекулалары атомдарға ыдырап, атомдық әрі молекулалық оттек қосылуынан түзіледі.
6. Ас бөлмесінде шай демдегенде қандай өзгеріс болады?
Ыстық судың құрамы өзгереді: ол басқа түске, дәмге және қасиетке ие болады.
7. Шіру үдерісінің табиғаттағы зат айналымы үшін маңызы неде?
Өлі организм ақуызын өсімдіктер сіңіре алатын қосылыстарға ыдыратады.