Сөйлеу дағдысын тексеру

Суреттер мен тірек сөздер негізінде сауатты мазмұндау әдістемесі

1. Сөйлеу дағдысы және оның маңызы

Сөйлеу дағдысы — оқушының өз ойын жүйелі, логикалық тұрғыдан дұрыс және грамматикалық тұрғыдан сауатты жеткізу қабілеті. Тілдік қатысымды дамытуда суреттермен жұмыс жасау және тірек сөздерді пайдалану ең тиімді тәсілдердің бірі болып табылады.

            Негізгі талап: Сурет немесе тірек сөздер негізінде құрастырылған мәтін 3–5 сөйлемнен тұруы, белгілі бір аяқталған ойды білдіруі және логикалық байланыста болуы шарт.
        

3–5 Сөйлемді мазмұнды мәтін құрастыру алгоритмі:

1-сөйлем (Кіріспе): Тақырыпты немесе басты объектіні таныстыру (Кім? Не? Қайда?).
2-3 сөйлем (Негізгі бөлім): Оқиғаның дамуы, іс-әрекет, суреттегі егжей-тегжейлерді немесе тірек сөздерді пайдаланып сипаттау.
4-5 сөйлем (Қорытынды): Негізгі ойды түйіндеу, кейіпкердің көңіл-күйі немесе жасалған қорытынды.

2. Мазмұнды сөйлеу үлгілері (Тәжірибелік мысалдар)

1-мысал: Тірек сөздер негізінде сөйлем құрау

Тірек сөздер: Табиғат, саяхат, демалыс, таза ауа, орман.

Құрастырылған мазмұнды үлгі (5 сөйлем):

1. Жазғы демалыста біз отбасымызбен табиғат аясына саяхатқа шықтық.

2. Тау бөктеріндегі қалың орманның іші өте көрікті әрі тыныш екен.

3. Таза ауамен тыныстап, мөлдір бұлақтың жанында демалдық.

4. Балалармен бірге түрлі қызықты ойындар ойнап, суретке түстік.

5. Бұл демалыс бізге ерекше көңіл-күй мен ұмытылмас әсер сыйлады.

2-мысал: Сурет бойынша мазмұндау (Тақырып: Күзгі еңбек)

Құрастырылған мазмұнды үлгі (4 сөйлем):

1. Күз мезгілі келіп, бау-бақшада өнім жинау науқаны басталды.

2. Балалар үлкендерге көмектесіп, піскен алмаларды себетке жинауда.

3. Барлығының жүзінен қуаныш пен еңбекқорлықтың белгісі байқалады.

4. Мол өнім жинаған ауыл тұрғындары еңбектерінің жанғанына дән риза.

3. Билимді тексеру тесті (10 сұрақ)