1-жұп: Өсімдіктер дүниесіндегі бөліп шығару тетіктері
1. Өсімдіктерде бөліп шығаруды жүзеге асыратын арнайы тіндердің жасушаларына нелер жатады?
Безді түкше, сүтқұлақ және шірнеліктер.
2. Өсімдіктердегі артық көмірқышқыл газы жасушалардан алдымен қайда өтеді?
Жасушааралық кеңістікке.
3. Жасушааралық кеңістікке түскен газ өсімдіктен қандай тесіктер арқылы сыртқа шығады?
Саңылау, жасымықша немесе қабықшадағы тесіктер арқылы.
4. Өсімдік жапырағында қандай заттардың кристалдары мен минералдары жинақталады?
Зиянды минералдық заттар мен органикалық қышқылдың кристалдары.
5. Өсімдіктердегі тазарудың негізгі әрі басты бағыты қай процесс?
Жапырақтың түсуі.
6. Өсімдіктің гүлдеуінен кейін түсетін қай мүшелер арқылы зиянды заттар сыртқа шығады?
Күлте, жеміс және тұқымдармен.
7. Өсімдіктердің жасуша деңгейінде бөліп шығару көбінесе қай мүшелерде белсенді жүреді?
Жапырақ пен тамыр жасушаларында.
2-жұп: Жануарлардағы зат алмасу және бөліп шығару өнімдері
1. Жануарлардың бөліп шығару үдерісі ең алдымен немен тығыз байланысты?
Зат алмасудың белсенділігімен және күрделі тіршілік әрекеттерімен.
2. Суда немесе ылғалды ортада тіршілік ететін омыртқалыларда көмірқышқыл газы не арқылы бөлінеді?
Желбезек арқылы.
3. Құрлықтағы жануарлар ағзадағы қай улы заттың жинақталып қалуына жол бермеуі керек?
Аммиактың.
4. Қай жануарлар тобы азотты алмасудың соңғы өнімі ретінде несепнәр (мочевина) бөледі?
Кірпікшелі құрттар, қосмекенділер және сүтқоректілер.
5. Суды өте үнемді жұмсайтын қабыршақты бауырымен жорғалаушылар мен құстар не бөліп шығарады?
Несеп қышқылын.
6. Сүтқоректілерде тер шығару бездері арқылы организмнен нелер бөлінеді?
Су және кейбір тұздар.
7. Жер бетіндегі жануарлардың суды үнемдеуге бейімделуі неге байланысты туындаған?
Олардың сыртқы ортада судан шектелгендігіне байланысты.
3-жұп: Адам ағзасындағы бөліп шығару және биологиялық құбылыстар
1. Адам ағзасына түскен тамақ пен сусын қандай процестен өтеді?
Ұсақтау мен өзгертуге байланысты күрделі циклден өтеді.
2. Адамның қай ағзасы қорытылмаған қалдықтар мен шығару процесіне қатысатын мүше ретінде аталған?
Тікішек.
3. Адам ағзасында бір бөліп шығару мүшесі зақымданса, жүйе қалай жұмыс істейді?
Басқа мүшелер оның жұмысын бөліп алып, өзара үйлесімді атқарады.
4. Ақуыз алмасу өнімдерін шығаруға бүйректен басқа тағы қай мүшелер қатыса алады?
Бауыр, өкпе және тері.
5. «Қолтырауын жасын төгу» сөзінің артында қандай байырғы аңыз бар?
Қолтырауын адамды жеп жатқанда еңіреп жылайды деген аңыз.
6. Шын мәнінде қолтырауынның көзінен жас ағуының физиологиялық себебі не?
Бүйрегі жетілмегендіктен, артық тұзды көз жанындағы бездер арқылы шығаруы.
7. Көлдегі жыртқыш қолтырауынның жылап тұрғандай көрінуі не істегенде байқалады?
Көз жанындағы тұз бөлетін айрықша бездер жұмыс істегенде.