1-жұп: Тірі организмдер мен экожүйенің байланысы
1. Тірі организмдер мен жансыз дүниелердің арасында қандай байланыс болады?
Ажырамас байланыс пен үнемі өзара әрекеттестік.
2. Экология ғылымындағы негізгі функционалдық бірлік қалай аталады?
Экожүйе.
3. Жер бетіндегі тіршілікті қазіргі қалпында ұстап тұру үшін қандай екі компонент қажет?
Тірі организмдер және жансыз орта.
4. Жансыз табиғат компоненттері ғылыми тілде қалай аталады?
Абиотикалық компонент немесе экотоп.
5. Жанды табиғаттың компоненттері тобы қандай терминмен берілген?
Биотикалық компонент немесе биоценоз.
6. Экотоптың негізін құрайтын екі құрамбөлікті атаңыз?
Климат және геологиялық орта (топырақ, жер қыртысы).
7. Организмдер экожүйеден тыс жеке өмір сүре ала ма?
Жоқ, бірде-бір организм экожүйеден тыс өмір сүрмейді.
2-жұп: Экожүйедегі зат айналымы мен сатылар
1. Қоректену белгісі бойынша экожүйе неше сатыға бөлінеді?
2 сатыға (жоғарғы автотрофты және төменгі гетеротрофты).
2. «Жасыл белдеу» деп аталатын сатының негізгі өкілдері кімдер?
Хлорофиллі бар өсімдіктер мен олардың бөліктері (продуценттер).
3. Автотрофты организмдер органикалық затты қандай үдеріс арқылы түзеді?
Фотосинтез үдерісінде бейорганикалық заттардан.
4. Не себепті гетеротрофтар «қоңыр белдеуді» құрайды?
Олар органикалық заттарды өздігінен жарата алмайды.
5. Экожүйедегі консументтердің негізгі міндеті мен қорегі неде?
Автотрофтар түзген органикалық заттармен қоректену (тұтыну).
6. Органикалық қалдықтарды (нәжіс, шірінді т.б.) ыдырататын организмдер қалай аталады?
Редуценттер (ыдыратушылар) немесе сапрофиттер.
7. Редуценттерге негізінен қандай ағзалар жатады?
Бактериялар мен саңырауқұлақтар.
3-жұп: Биологиялық алуантүрлілік және биотоп
1. Секвойядендрон, кит, қой және әртүрлі ландшафтар жиынтығы не деп аталады?
Биологиялық алуантүрлілік.
2. Тіршілік иелерінің (өсімдік, жануар, адам) қалыптастыратын кеңістігі қалай аталады?
Биотоп.
3. Биотопты сипаттайтын негізгі көрсеткіштерді атаңыз?
Су түбінің құрылымы, су сапасы, беткі құрылым және климат.
4. Табиғаттағы кішігірім шалшық суды экожүйеге жатқызуға бола ма?
Иә, ішінде тіршілік иелері бар шалшық су да экожүйе болып саналады.
5. Қоршаған ортадағы биологиялық алуантүрлілік деңгейі қалай анықталады?
Белгілі бір ортада тіршілік ететін түрлердің көптігімен.
6. Түрлердің алуантүрлілігі нені айқындайтын маңызды көрсеткіш?
Экожүйенің жалпы жағдайын.
7. Тіршілік иелері арасында ресурс үшін қандай қарым-қатынастар байқалады?
Өзара қолдау, бәсекелестік және бір-бірін жою.