🔹 1-топ: Экожүйе ұғымы және оның құрамы
1. Экологиядағы негізгі функционалдық бірлік не болып табылады?
Экожүйе.
2. Экожүйе құрамына қандай екі негізгі компонент тобы кіреді?
Абиотикалық (экотоп) және биотикалық (биоценоз).
3. Абиотикалық компонент (экотоп) нені білдіреді?
Жансыз табиғат компоненттерін.
4. Экотоптың басты екі құрамбөлігі қандай?
Алуан түрлі көріністі климат және геологиялық орта (топырақ, жер қыртысы).
5. Биоценоз дегеніміз не?
Өсімдіктер, жануарлар және микроорганизмдер әлемі өкілдерінің жиынтығы.
6. Табиғатта жекелеген организмдер экожүйеден тыс өмір сүре ала ма?
Жоқ, бірде-бір организм экожүйеден тыс өмір сүрмейді.
7. Экожүйедегі екі негізгі компоненттің атқаратын басты қызметі қандай?
Жер бетіндегі тіршілікті қазіргі қалпында ұстап тұру.
🔹 2-топ: Экожүйенің сатылары мен қоректену тізбегі
1. Қоректену тұрғысынан экожүйе қандай 2 сатыға бөлінеді?
Жоғарғы автотрофты және төменгі гетеротрофты сатыға.
2. «Жасыл белдеу» деп қай сатыны атайды және оған нелер кіреді?
Жоғарғы автотрофты саты; оған хлорофиллі бар өсімдіктер мен олардың бөліктері кіреді.
3. Автотрофты (түзуші) организмдердің басты ерекшелігі неде?
Фотосинтез үдерісінде бейорганикалық заттардан органикалық заттар түзе алуында.
4. «Қоңыр белдеу» немесе төменгі гетеротрофты сатыдағы организмдер қалай қоректенеді?
Автотрофтар түзген органикалық заттармен қоректенеді.
5. Консументтер (тұтынушылар) дегеніміз кімдер?
Органикалық заттарды өздігінен жарата алмай, басқалармен қоректенетін гетеротрофтар.
6. Редуценттер (ыдыратушылар) немен қоректенеді?
Жануарлар мен өсімдіктердің органикалық қалдықтарымен.
7. Редуценттерге негізінен қандай организмдер жатады?
Әдетте бактериялар мен саңырауқұлақтар.
🔹 3-топ: Биологиялық алуантүрлілік және биотоп
1. Биологиялық алуантүрлілікке нелер жатады?
Жан-жануарлар, өсімдіктер, орман, дала, көлдер, теңіздер мен шөлдер сияқты барлық тіршілік пен ландшафтар.
2. Биотоп дегеніміз не?
Өсімдіктер, жануарлар мен адамдардың тіршілік етуіне қажетті тіршілік кеңістігі.
3. Биотоп қандай белгілерімен сипатталады?
Су түбінің құрылымымен, су сапасымен, аумақтың беткі құрылымымен және климатымен.
4. Экожүйелер тек үлкен бола ма, әлде өлшемдері әртүрлі ме?
Әртүрлі; шалшық су да, шөл дала да, жылғалар мен орман телімі де экожүйе болып саналады.
5. Биологиялық алуантүрлілік деңгейі қалай анықталады және өлшенеді?
Белгілі бір қоршаған ортада қаншалықты көп түр тіршілік етсе, деңгейі соншалықты жоғары болады.
6. Түрлердің алуантүрлілігі ненің көрсеткіші бола алады?
Экожүйе жағдайының көрсеткіші.
7. Тіршілік иелерінің арасында қандай өзара қарым-қатынастар болады?
Бір-біріне қолдау көрсетеді, ресурстар үшін бәсекелеседі және бір-бірін жойып жібереді.