1-жұп: Адамның артериялық қысымы және оны өлшеу дағдылары
1. Тірі организмдер мен адамның қантамырларында орын алуы мүмкін өзгеріс неге байланысты?
Қантамырлардың қысымының өзгеруіне байланысты.
2. Адамның артериялық қысымын өлшейтін құрылғыны не деп атаймыз?
Тонометр деп атайды.
3. Медицинада ең кең тараған аспап артериялық қысымды өлшеудің қай түріне жатады?
Механикалық құрылғыға (тонометрге).
4. Механикалық аспаппен қажетті нәтижеге қол жеткізу үшін не талап етіледі?
Белгілі бір дағдыны игеру талап етіледі.
5. Өлшеу кезінде тонометр манжеті қолдың қай тұсынан қанша сантиметр жоғары орналасуы керек?
Шынтақ иілісінен 3–5 см жоғары тұруы керек.
6. Тамыр соғысын анық есту үшін стетоскоптың орналасу орны қай жер болуы тиіс?
Қолдың ішкі бүгілісінің ортасы.
7. Механикалық өлшеу кезінде манжетті қандай көрсеткішке дейін үрлеу қажет?
200–220 мм сынап бағанына дейін.
2-жұп: Тонометр көрсеткіштерінің физиологиялық мағынасы
1. Стетоскопты тыңдау кезінде естілетін ең бірінші тамыр соғысы нені білдіреді?
Жоғарғы қысымның көрсеткішін.
2. Тамыр соғысының естілуі толық тоқтаған сәт қай көрсеткішке сәйкес келеді?
Төменгі қысымның көрсеткішіне.
3. Жоғарғы қысым жүрек бұлшық етінің қай күйінде байқалады?
Жүрек бұлшық еті жиырылған сәтте.
4. Төменгі қысым жүрек бұлшық еті босаңсығанда неден пайда болатын күшті көрсетеді?
Қанның қантамыр қабырғаларына түсіретін қысымын.
5. Автоматты тонометрді пайдалану кезінде адам қандай ережелерді сақтауы тиіс?
Қозғалмай, сөйлемей, тыныш отыруы керек.
6. Автоматты тонометрде өлшеу процесі қандай батырма арқылы іске қосылады?
«Старт/Іске қосу» батырмасы арқылы.
7. Автоматты тонометрде манжет қалай үрленеді және нәтиже қайда бейнеленеді?
Манжет өзінен-өзі ауамен үрленеді, ал нәтиже дисплейге шығады.
3-жұп: Барометр түрлері және атмосфералық қысым көрсеткіштері
1. Атмосфералық қысымды өлшеуге арналған негізгі аспап қалай аталады?
Барометр.
2. XVII ғасырда барометрді жасап шығарған көрнекті италиялық ғалым кім?
Э. Торричелли.
3. XIX ғасырда Люсьен Види ойлап тапқан барометр-анероидтың жұмыс істеу принципі неде?
Сұйықтықсыз, ауа қысымының металға әсер етуіне негізделген.
4. Қазіргі смартфондар мен смарт сағаттарда барометрдің қай түрі кіріктірілген?
Цифрлық (электрондық) барометр.
5. Қалыпты атмосфералық қысымның шамасы қандай?
101,3 кПа.
6. 2014 жылы Атырау қаласында тіркелген айрықша жоғары қысымның көрсеткіші қанша болды?
105,325 кПа.
7. Әлемдегі ең төменгі атмосфералық қысым неліктен ешқашан толық өлшенбей қалуы мүмкін?
Себебі ол ең төменгі қысым дауылды құйынның дәл ортасында орналасады.