🔹 1-топ: Артериялық қысым және механикалық тонометр
1. Негізгі қантамырлардың қысымын неліктен бақылап отыру қажет?
Тірі организмдер мен адамның қантамырларында қысым өзгерістері орын алуы мүмкін болғандықтан.
2. Адамның артериялық қысымын өлшейтін құрылғы қалай аталады?
Тонометр деп аталады.
3. Медицина саласында ең кең тараған артериялық қысым өлшейтін аспап қандай?
Механикалық тонометр (құрылғы).
4. Механикалық тонометрдің артықшылығы мен басты талабы қандай?
Артықшылығы – жоғары дәлдікпен өлшейді, талабы – белгілі бір дағдыны игеруді талап етеді.
5. Механикалық тонометрді өлшеу кезінде манжетті қолға қай жерде бекіту керек?
Жүрек тұсы деңгейінде, шынтақ иілісінен 3–5 см жоғары.
6. Тамыр соғысын анық есту үшін стетоскопты қайда қояды?
Қолдың ішкі бүгілісінің ортасына.
7. Механикалық тонометрдің манжетін сынап бағанының қай көрсеткішіне дейін үрлеу керек?
200–220 мм сынап бағанына дейін.
🔹 2-топ: Қан қысымын өлшеу көрсеткіштері мен автоматты тонометр
1. Қан қысымын өлшегендегі бірінші тамыр соғысының көрсеткіші нені білдіреді?
Жоғарғы қысымның көрсеткішін білдіреді.
2. Тамыр соғысының естілуі тоқтаған кездегі көрсеткіш нені көрсетеді?
Төменгі қысымның көрсеткішін.
3. Жоғарғы қысым жүректің қай сәтіндегі қантамыр қабырғасындағы қысымды сипаттайды?
Жүрек бұлшық еті жиырылған сәтте.
4. Екінші сан (төменгі қысым) нені көрсетеді?
Жүрек бұлшық еті босаңсыған сәтте қанның қантамыр қабырғаларына түсіретін қысымын.
5. Автоматты тонометрмен қысым өлшерде қандай ережелерді сақтау керек?
Манжетті жүрек тұсына бекітіп, қозғалмай, сөйлемей, тыныш отыру керек.
6. Автоматты тонометрде өлшеуді бастау үшін қандай батырманы басады?
«Старт/Іске қосу» батырмасын.
7. Автоматты тонометрде манжет қалай үрленеді және нәтиже қайда шығады?
Манжет өздігінен ауамен үрленеді, ал нәтижесі дисплейде шығады.
🔹 3-топ: Барометрлер және атмосфералық қысым рекордтары
1. Барометр дегеніміз не?
Атмосфералық қысымды (ауаның айналасындағы заттарға түсіретін қысымын) өлшеуге арналған аспап.
2. Барометрді XVII ғасырда алғаш кім ойлап тапты?
Көрнекті италиялық ғалым Э. Торричелли.
3. XIX ғасырда Люсьен Види ойлап тапқан «барометр-анероид» сөзі қандай мағына береді?
Грекше «анерос» – «ылғалсыз» (сұйықтықсыз) деген мағына береді.
4. Цифрлық (электрондық) барометрлер қазіргі таңда қайда қосымша функция ретінде орнатылған?
Мобильді құрылғыларға немесе смарт сағаттарға.
5. Қалыпты атмосфералық қысымның көрсеткіші қаншаға тең?
101,3 кПа.
6. Әлемдегі ең жоғары атмосфералық қысым қашан және қайда тіркелді?
1968 жылы 12 желтоқсанда Акапада (Сібірдің солтүстігінде), көрсеткіші – 113,33 кПа.
7. Жер бетіндегі ең төменгі қысымды неліктен дәл өлшеу мүмкін емес?
Өйткені ол ең төменгі қысым дауылды құйынның дәл ортасында болады.