ТАПСЫРМА

Берілген мәтін мен ғылыми деректер бойынша экожүйелердегі энергия ағыны, азықтық тізбектер, қоректік деңгейлер мен экологиялық пирамида ережелерін анықтап, дұрыс жауапты таңдаңыз.

ЭКОЛОГИЯ ТАҚЫРЫБЫ

Мәтіндегі негізгі тақырыптар

Шолу

Экология және Энергия Алмасу Негіздері

Негізгі анықтамалар:

Күн энергиясы мен Автотрофтар — Күн Жердегі жалғыз энергия көзі. Автотрофтар фотосинтез арқылы Күн энергиясын химиялық байланыстар энергиясына айналдырады.
Азықтық тізбек және Консументтер — Организмдердің бірін-бірі қорек етуі. Өсімдікқоректілер — І реттік, жыртқыштар — ІІ реттік консументтер.
Экологиялық пирамида және 10% ережесі — Әрбір келесі қоректік деңгейге биомасса мен энергияның тек 10%-ы өтеді (мөлшері 10 есе азаяды).

Бұл беттегі барлық тапсырмалар Экологиялық пирамида, азықтық тізбек құрылымы және Линдеманның 10% заңы бойынша оқулық мәтініне негізделген.

Тапсырмалар

Тексеру және балл

Жалпы балл

0/14

Дұрыс

0

Пайыз

0%

Деңгей

—

1. Жер бетіндегі барлық тіршілік пен энергияның жалғыз әрі басты көзі не болып табылады?

2 балл

A) Атмосфералық ауа B) Күн C) Топырақ қабаты D) Жер асты сулары

Фотосинтез процесін қамтамасыз ететін бастапқы энергия көзі. Күтуде

2. Автотрофтар фотосинтез арқылы Күн энергиясын қандай энергияға айналдырады?

2 балл

A) Жылулық энергияға B) Химиялық байланыстар энергиясына C) Механикалық энергияға D) Электрлік энергияға

Органикалық заттардың құрамында жинақталатын энергия түрі. Күтуде

3. Азықтық тізбектегі өсімдіктермен қоректенетін жануарлар қандай топқа жатады?

2 балл

A) Продуценттер B) ІІ реттік консументтер C) І реттік консументтер D) Ыдыратушылар (редуценттер)

Автотрофты өсімдіктерді тікелей азық ететін өсімдікқоректі ағзалар. Күтуде

4. Тірі организм тіршілігін тоқтатқаннан кейін оның ыдырауын қамтамасыз ететін ағзалар қайсылар?

2 балл

A) Тек жасыл өсімдіктер B) Саңырауқұлақтар мен микроорганизмдер C) Өсімдікқоректі жануарлар D) ІІ реттік консументтер

Органикалық заттарды бейорганикалық заттарға айналдыратын ыдыратушылар. Күтуде

5. Бір қоректік деңгейден келесісіне өтетін биомасса мен энергияның мөлшері қанша пайызды құрайды?

2 балл

A) 50% B) 10% C) 100% D) 1%

Экологиялық пирамиданың ережесіне сәйкес сақталатын энергия үлесі. Күтуде

6. 1000 кг өсімдік биомассасынан орташа есеппен қанша кг өсімдікқоректі жануарлар биомассасы түзіледі?

2 балл

A) 1000 кг B) 100 кг C) 10 кг D) 1 кг

10% ережесін қолданып есептеңіз (1000-ның 10%-ы). Күтуде

7. Экологиялық пирамида дегеніміз не?

2 балл

A) Экожүйедегі продуценттер мен консументтер арақатынасының графикалық бейнеленуі B) Тек қана топырақтағы саңырауқұлақтардың таралу географиялық картасы C) Балдырлардың фотосинтез жасау жылдамдығын өлшейтін құрылғы D) Табиғи ресурстардың таусылу мерзімін анықтайтын кесте

Қоректік деңгейлердің арақатынасын көрсететін графикалық модель. Күтуде

Дұрыс жауаптар және бағалау

Жылдам көру

Жауап кілті

Дескриптор

Жердегі энергияның бастапқы көзі мен фотосинтез мәнін біледі;
Автотрофтар мен гетеротрофтардың ролін ажыратады;
Азықтық тізбектегі консументтердің деңгейлерін анықтайды;
Ыдыратушылардың (редуценттердің) маңызын түсіндіреді;
10% ережесін пайдаланып, биомасса мөлшерін есептей алады.