ТАПСЫРМА

Берілген мәтін мен ғылыми деректер бойынша тірі организмдердегі, өсімдіктердегі және адам денесіндегі заттардың тасымалдану ерекшеліктерін талдап, дұрыс жауапты таңдаңыз.

БИОЛОГИЯ ТАҚЫРЫБЫ

Мәтіндегі негізгі тақырыптар

Шолу

Заттардың тасымалдану негіздері

Негізгі анықтамалар:

Өсімдік түтікшелері — су мен минералды тұздарды тамырдан сабақ арқылы жапыраққа тасымалдаушы құрылым.
Қанайналым жүйесі — оттек пен нәрлендіргіш заттарды ұлпаларға жеткізіп, қалдықтарды шығаратын негізгі жүйе.
Қылтамырлар — адам денесіндегі жалпы ұзындығы Жер экваторынан 2 есе асатын (60–80 мың км) жіңішке тамырлар.

Бұл беттегі барлық тапсырмалар өсімдіктер мен жануарлардағы заттар тасымалы және адамның тамақтану биологиясы бойынша берілген.

Тапсырмалар

Тексеру және балл

Жалпы балл

0/14

Дұрыс

0

Пайыз

0%

Деңгей

—

1. Біржасушалы организмдерде заттарды тасымалдау қандай үдерістің арқасында жүзеге асады?

2 балл

A) Қантамырлардың соғуы арқылы B) Цитоплазма қозғалысының нәтижесінде C) Тек сыртқы мембрананың жиырылуымен D) Жасуша ядросының бөлінуімен

Біржасушалылардың ішкі ортасындағы сұйықтықтың қозғалысы. Күтуде

2. Сия қосылған суға салынған өсімдік бұтағын кесіп қарағанда қай қабат боялады?

2 балл

A) Бұтақтың сыртқы қабығы B) Ағаш сүрегінің қабаты C) Сабақтың ең ортаңғы өзегі D) Барлық қабаты толықтай боялады

Су мен минералды тұздарды тасымалдайтын өткізгіш түтікшелер орналасқан қабат. Күтуде

3. Өсімдік қабығының ішкі жағындағы ұсақ саңылаулы түтіктер нені тасымалдайды?

2 балл

A) Топырақтан алынатын минералды тұздарды B) Тек ауадан жұтылатын оттегіні C) Жапырақтан басқа мүшелерге органикалық заттарды D) Тамырдан жоғары өрлейтін таза суды

Елеуіш тәрізді түтікшелер арқылы фотосинтез өнімдерінің қозғалысы. Күтуде

4. Қанды жүректен дене тіндеріне қарай тасымалдайтын қантамырлар қалай аталады?

2 балл

A) Күретамырлар (веноздық тамырлар) B) Артериялар C) Қылтамырлар (капиллярлар) D) Лимфа түтіктері

Жүректен мүшелерге оттекке бай қанды жеткізетін тамыр. Күтуде

5. Адам денесіндегі қылтамырлардың ұзындығы қандай географиялық өлшеммен салыстырылады?

2 балл

A) Жердің радиусымен тең B) Жер экваторынан екі есе ұзын (60–80 мың км) C) Ай мен Жердің арақашықтығына тең D) Ең ұзын өзен бағытымен сәйкес

100–160 млрд микроскопиялық тамырлардың жалпы ұзындық көрсеткіші. Күтуде

6. Адам организмінде бойды өсіруге және тозған жасушаларды қалпына келтіруге қай зат жауапты?

2 балл

A) Көмірсулар B) Ақуыздар C) Майлар D) Минералды тұздар

Ет, балық, сүт, жумыртқа өнімдерінде мол кездесетін негізгі пластикалық материал. Күтуде

7. Организмді глюкоза мен крахмал түрінде басты энергиямен қамтамасыз ететін элементтер қайсы?

2 балл

A) Көмірсулар B) Дәрумендер C) Нұсқаулық ферменттер D) Гормондар

Тез ыдырап, тез энергия бөлетін органикалық қосылыс. Күтуде

Дұрыс жауаптар және бағалау

Жылдам көру

Жауап кілті

Дескриптор

Біржасушалы организмдердегі зат тасымалының механизмін түсінеді;
Өсімдік сабағындағы өткізгіш ұлпалар мен түтіктердің қызметін ажыратады;
Қанайналым жүйесіндегі артерия, вена, капилляр айырмашылығын біледі;
Адам денесіндегі қылтамырлардың физиологиялық көрсеткіштерін бағалайды;
Ақуыз, көмірсу, майлардың организмдегі негізгі биохимиялық рөлін анықтайды.