ТАПСЫРМА

Берілген мәтін мен ғылыми деректер бойынша экожүйенің дамуы, биоценоздың ауысуы, адам әсері және табиғи апаттардың салдарларын анықтап, дұрыс жауапты таңдаңыз.

ЭКОЛОГИЯ ТАҚЫРЫБЫ

Мәтіндегі негізгі тақырыптар

Шолу

Экожүйенің даму заңдылықтары

Негізгі анықтамалар:

Экожүйе — тұрақты, өздігінен реттелетін және үнемі даму үстінде болатын жүйе.
Биоценоз ауысуы — өсімдік, жануар, саңырауқұлақ пен микробиологиялық бірлестіктердің алмасу процесі.
Антропогендік фактор — адамның іс-әрекеті салдарынан экожүйенің тез (бірнеше жылда) ауысуы.

Бұл беттегі барлық тапсырмалар экожүйелердің дамуы, табиғи бірлестіктердің ауысуы және антропогендік факторлар туралы берілген мәтінге негізделген.

Тапсырмалар

Тексеру және балл

Жалпы балл

0/14

Дұрыс

0

Пайыз

0%

Деңгей

—

1. Көлдегі заттар айналымының тұйықталмауы қандай салдарға әкеледі?

2 балл

A) Судың мөлшері артып, мұхитқа айналады B) Қоқыс өңделмей су түбіне жиналып, көл батпаққа айналады C) Көл суы лезде буланып, шөлге айналады D) Балықтардың түрі шексіз көбейіп кетеді

Көл экожүйесіндегі органикалық қалдықтардың жиналу салдары. Күтуде

2. Табиғи факторлар әсерінен табиғат бірлестіктерінің ауысуы қанша уақытқа созылады?

2 балл

A) Тек 1-2 жыл ішінде B) Жүздеген, мыңдаған жылдарға C) Бірнеше апта немесе ай көлемінде D) Мүлде жүзеге аспайды

Организмдердің өз тіршілігі нәтижесінде жүретін баяу процесс. Күтуде

3. ХХ ғасырдың II жартысында Қазақстанда қандай оқиға табиғи далалық экожүйені жойып жіберді?

2 балл

A) Сел мен су тасқындары B) Жасанды су қоймаларының салынуы C) Тың жерлерді жырту D) Жаппай орман өрттері

Қазақстан даласының табиғи бет-бейнесін өзгерткен ірі антропогендік фактор. Күтуде

4. Малды бір жерде тұрақты жаю қандай экологиялық салдарға әкеледі?

2 балл

A) Құнарлы малазықтық шөптер шексіз көбейеді B) Мал жемейтін арамшөптер (жусан, ошаған) көбейіп, құнарлы шөп азаяды C) Топырақтың ылғалдылығы артып, батпаққа айналады D) Өсімдіктердің гүлдеу мерзімі ұзарады

Шамадан тыс жайылымдық жүктеменің өсімдік жамылғысына әсері. Күтуде

5. XIX ғасырда Америкадан Аустралияға опунция кактусы не үшін әкелінді?

2 балл

A) Сәндік бақша өсімдігі ретінде өсіруге B) Жайылымдарға тікенекті қоршау жасау үшін C) Малға шырынды азық дайындау үшін D) Медицинада дәрі жасау мақсатында

Аустралияға интродукцияланған опунция өсімдігінің алғашқы мақсаты. Күтуде

6. Аустралияда қаптап кеткен опунция кактусын тізгіндеп, экожүйені қалпына келтірген ағзалар:

2 балл

A) Дәуіт пен аралар B) Откөбелек пен оның жұлдызқұрты C) Тікенекті қоңыздар мен шегірткелер D) Арнайы бактериялар мен саңырауқұлақтар

Биологиялық күрес әдісінде қолданылған жәндіктер. Күтуде

7. Геологиялық тарихта тектоникалық үдерістер салдарынан құрлықтың көтерілуі неге әкелді?

2 балл

A) Құрғақ климат дамып, ормандар саванна, дала мен шөлге айналды B) Бүкіл Жер бетін қалың мұздықтар басып қалды C) Тропиктік ылғалды ормандардың аумағы ұлғайды D) Дүниежүзілік мұхит деңгейі шұғыл көтеріліп кетті

Жер бетіндегі климаттың құрғақтануы мен экожүйелердің өзгеру себебі. Күтуде

Дұрыс жауаптар және бағалау

Жылдам көру

Жауап кілті

Дескриптор

Экожүйедегі заттар айналымы мен су айдындарының сукцессиясын біледі;
Табиғи және антропогендік факторлардың уақыттық айырмашылығын ажыратады;
Тың жерлерді жыртудың экожүйеге тигізген әсерін анықтайды;
Биологиялық түрлерді басқа аймаққа жерсіндірудің (опунция) салдары мен шешу жолын талдайды;
Геологиялық үдерістер мен климаттың экожүйе өзгерісіне тигізетін ықпалын сипаттайды.