§13. Жер бедеріне адам әрекетінің әсері

🗺️ Антропогендік жер бедері: картадан зерттеу

📍 Төмендегі нүктелерді басып, картадан географиялық орынды қараңыз. Әр нүктенің астында сол аумақтың жер бедерімен байланысты қысқаша түсіндірме берілген. Карта географиялық орынды көрсетеді; түсіндірмедегі деректерді параграфпен байланыстырып талдаңыз.

Қарағанды — террикондар.
Көмір шахталарынан шығарылған бос жыныстар үйіліп, жасанды төбелер — террикондар пайда болады. Олар экология мен қауіпсіздікке әсер етуі мүмкін.

Сұрақ: 1 / 5Балл: 0

📍 1-нүкте: Қарағанды

1. Қарағандыдағы көмір шахталары мен бос жыныстардың үйінділері нәтижесінде қандай антропогендік жер бедері пішіні пайда болады?

📍 2-нүкте: Алматы маңы

2. Алматы маңындағы тауалды жазықтарын ретсіз құрылысқа пайдалану қандай қауіптердің артуына ықпал етуі мүмкін?

📍 3-нүкте: Мехико

3. Параграфта Мехикодағы грунттың төмен түсуі қандай әрекеттермен байланысты мысал ретінде келтірілген?

📍 4-нүкте: Ауылшаруашылық аймақтары

4. Егіншілік пен жайылымды тиімсіз пайдалану жер бедерінде қандай үдерістерді күшейтуі мүмкін?

📍 5-нүкте: Жасанды жер бедері

5. Адам әрекетінен пайда болған карьерлер, жасанды аралдар, жолдар мен террикондар қалай аталады?

Тест аяқталды! 🎉

§13 тақырыбы бойынша жинаған ұпайыңыз:

0 / 100

📚 Қайталауға арналған негізгі ұғымдар:
• Антропогендік жер бедері — адам әрекетінен өзгерген немесе пайда болған пішіндер.
• Террикон — кен өндіру кезінде шығарылған бос жыныстардан түзілген жасанды төбе.
• Эрозия — топырақ пен тау жыныстарының су әсерінен шайылуы; дефляция — жел әсерінен ұсақ бөлшектердің ұшуы.
• Жер бедеріне әсер ететін әрекеттер: құрылыс, ауылшаруашылық, суландыру, тау-кен өндірісі.
• Қорғау шаралары: эрозияның алдын алу, қауіпті аумақтарды дұрыс жоспарлау, бұзылған жерлерді қалпына келтіру.