Мәтін құрастыру — Сурет бойынша мәтін жазу

1. Мәтін деген не?

Мәтін деп мағына жағынан өзара байланысқан екі немесе одан да көп сөйлемді айтамыз. Мәтіндегі сөйлемдердің орны реттілікпен орналасады және белгілі бір ойды аяқтап білдіреді.

Сурет бойынша мәтін құрастыру — көрген көріністі дұрыс сипаттауға, сөздік қорды байытуға және ойды жүйелі түрде жеткізуге көмектеседі.

2. Сурет бойынша мәтін құрастыру қадамдары

3–4 сөйлемнен тұратын шағын мәтінді дұрыс жазу үшін мына алгоритмді сақтау қажет:

Суретті мұқият қарау: Суретте кімдер немесе нелер бейнеленген? Оқиға қайда және қашан болып жатыр?
Негізгі сөздерді табу: Суретке қарап тірек сөздерді анықтаңыз (мысалы: балалар, бақ, ағаш, отырғызды, суарды).
Сөйлемдерді ретімен құрау: Оқиғаның басы, дамуы және аяқталуы болуы керек (3–4 сөйлем).
Тексеру және жазу: Сөйлемдердің бас әріппен басталуын, соңына нүкте қойылуын және сөздердің байланысын тексеріп жазу.

3. 3–4 Сөйлемді мәтін құрылымы (Мысалдар)

3–4 сөйлемді мәтіннің құрылысы әдетте былай бөлінеді:

1-сөйлем (Басталуы): Кіріспе, оқиға орны немесе кейіпкермен танысу.
2–3 сөйлем (Негізгі бөлім): Кейіпкерлердің іс-әрекетін сипаттау.
4-сөйлем (Аяқталуы): Қорытынды ой немесе көңіл-күй.

1-мысал: Тақырыбы «Көктемдегі бақ»

1. Далада көктем мезгілі келді.

2. Балалар аулаға шығып, жас ағаш көшеттерін отырғызды.

3. Әсем кішкене ағашқа су құйды.

4. Олар жасаған жұмыстарына өте қуанды.

2-мысал: Тақырыбы «Орманға саяхат»

1. Демалыс күн ашық әрі жылы болды.

2. Арман мен Айша орманға саңырауқұлақ жинауға барды.

3. Олар үлкен себетке көп саңырауқұлақ жинап алды.

4. Балалар үйге көңілді болып қайтты.

4. Билимді тексеру: Тест тапсырмалары (15 сұрақ)

Сұрақтарды мұқият оқып, дұрыс жауапты таңдаңыз: