Бөлімді қорытындылау теориясы
Сандардың сөйлеудегі рөлі, дәлдік пен жуықтау ұғымдары және 8.1-8.2 бөлімдерінің негізгі грамматикалық ережелері.
1. Нақтылық пен Дәлдік
Сан есімдер сөйлеуде ақпаратты анық, қатесіз жеткізуге көмектеседі. Өлшем, уақыт, мөлшер және дата сандар арқылы дәл береді.
2. Сан есімнің түрлері
Есептік: Нақты санын көрсетеді (Қанша? Неше?).
Реттік: Орналасу ретін білдіреді (Нешінші? Қаншасыншы?).
3. Дәлдік және Жуықтау
Сөйлеуде сандар дәл мәнді (нақты) немесе болжалды/жуықтаған мәнді (шамамен) білдіруі мүмкін.
8-Бөлім: Жинақтау кестесі
| Санат | Есептік сан есім | Реттік сан есім | Сөйлеудегі дәлдігі |
|---|---|---|---|
| Мағынасы | Заттың нақты мөлшері, есебі | Заттың орналасу реті, кезегі | Нақты сандық деректі білдіреді |
| Сұрағы | Қанша? Неше? | Нешінші? Қаншасыншы? | Анықтамалық сұрақтар |
| Жұрнақтары | Түбір түрінде болады | -ншы, -нші, -ыншы, -інші |
- |
| Емле ережесі | 5 оқушы (дефис жоқ) | 5-сынып (дефис бар), V сынып (дефис жоқ) | Өлшем бірліктерімен бірге жазылады |
Сандар дәлдікті қалай береді?
Карточканың үстін басып, сандардың сөйлеудегі атқаратын қызметін ашыңыз!
«Сабақ сағат 8:30-да басталады»
Айналдыру үшін басНақты Уақыт
Уақытты минутқа дейін дәл көрсетеді, кешігуді болдырмайды.
«Дүкеннен 2 килограмм алма алдым»
Айналдыру үшін басНақты Салмақ/Мөлшер
Заттың салмағын нақты өлшем бірлігімен (кг) жеткізеді.
«Мектеп 3-қабатта орналасқан»
Айналдыру үшін басОрналасу Кезек-Реті
Нысанның нақты қай қабатта екенін шатастырмай нұсқайды.
«Қазақстан 1991 жылы Тәуелсіздік алды»
Айналдыру үшін басТарихи Дата
Тарихи оқиғаның дәл қай жылы болғанын айғақтайды.
«Алаңға жүздеген адам жиналды»
Айналдыру үшін басБолжалды/Жуықтау
Нақты сан белгісіз болғанда шамамен мөлшерді білдіреді.
«Сыныпта 25 оқушы оқиды»
Айналдыру үшін басНақты Есептік Сан
Адам санын нақты есептеп, анық мәлімет береді.
«Дәлдік пе, әлде Жуықтау ма?»
Төмендегі сөз тіркесін таңдап, оны тиісті қоржынға сұрыптаңыз!
Бос орынға тиісті санды қой
Сөйлемнің мағыналық дәлдігін қамтамасыз ететін сан есім мен сөздерді таңдаңыз!
Ұғымдар мен мысалдарды сәйкестендір
Сол жақтағы ұғымды басып, кейін оң жақтағы тиісті мысалын таңдаңыз!
8-Бөлім: Барлық білімді тексеру (20 сұрақ)
Сұрақтар 8.1 - 8.3 тақырыптарын толық қамтиды (A:5, B:5, C:5, D:5 тең бірегей жауаптар).
Барлық 20 сұраққа белгі қойып, нәтижені тексеріңіз.
Бөлім бойынша нәтиже
Сіздің жинаған балыңыз: