Қазақ тілі | 3-сынып

7.3 Сын есімдер дегеніміз не? (ОМ: 3.4.2.4)

Оқу мақсаты: 3.4.2.4

7.3 Сын есімдер дегеніміз не?

Заттың сынын, сапасын, түсін, пішінін білдіретін сөз таптарын және негізгі мен туынды сөздерді ажыратуды меңгереміз!

Оқу мақсаты 3.4.2.4: Негізгі, туынды зат есім / сын есім / етістікті анықтау; Негізгі және туынды сын есімдерді ажырата білу.

Басты дағды: Түбір сөзге сөз түрлендіруші және сөз тудырушы жұрнақтарды жалғау арқылы жаңа сын есім жасау.

Грамматика Ережелері

Сын есім және Негізгі/Туынды Сөздер

Зат есім, сын есім және етістіктердің түбір мен туынды тұлғалары

Сын есім дегеніміз не?

Заттың сынын, сапасын, түрін, түсін, көлемін, салмағын білдіретін сөз табын Сын есім дейміз.

Сұрақтары: Қандай? Қай?
Мысалдар: үлкен, қызыл, тәтті, өнерлі, білімді.

Негізгі және Туынды сын есім

1. Негізгі сын есім: Негізгі түбірден болған сын есім. Жұрнақсыз жазылады.
Мысалы: ақ, биік, жақсы, кең, ауыр.
2. Туынды сын есім: Түбір сөзге сын есім тудырушы жұрнақ жалғану арқылы жасалады.
Мысалы: өнер + лі = өнерлі, білім + ді = білімді.

3.4.2.4 Оқу мақсаты: Сөз таптары бойынша Негізгі және Туынды сөздер

Сөз табы Негізгі сөз (Түбір) Сөз тудырушы жұрнақ Туынды сөз
Зат есім су, бала, өнер -шы, -ші, -лық, -лік сушы, балалық, өнерпаз
Сын есім тау, өнер, сезім, тас -лы, -лі, -ды, -ді, -ты, -ті таулы, өнерлі, сезімтал, тасты
Етістік жаз, оқы, баста -ыс, -іс, -т, -ла жазыс, оқыт, бастау

Сын есім тудырушы негізгі жұрнақтар:

-лы, -лі, -ды, -ді, -ты, -ті ақылды, білімді, таулы, тасты
-сыз, -сіз сусыз, өнерсіз, білімсіз
-шыл, -шіл, -шаң, -шең еңбекшіл, бойшаң, кішіпейіл
-қыш, -кіш, -ғыш, -гіш тапқыр, білгіш, сезгіш
1-Интерактивті Құрал

«Жұрнақ Лабораториясы» Конструкторы

Түбір сөзді және тиісті жұрнақты таңдап, туынды сын есім жасап көріңіз!

Нәтиже (Туынды сын есім):
ақылды
Сұрағы: Қандай? (Ақылы бар адам)
2-Интерактивті Жаттығу

«Сөздерді сұрыптау» Интерактивті Ойыны

Сөзді тиісті бағанға басу арқылы «Негізгі сын есім» немесе «Туынды сын есім» екенін анықтаңыз.

Таратылатын сөздер (Басып таңдаңыз):

Негізгі сын есімдер (Жұрнақсыз)

0

Туынды сын есімдер (Жұрнақты)

0
3-Практикалық Тапсырма

Интерактивті «Сөзді құрамына талдау»

Берілген сөйлемнен туынды сын есімді басып тауып, түбір мен жұрнағын ажыратыңыз.

3.4.2.4 Тестілеу Жүйесі

Тест тапсырмасы (16 Сұрақ)

Дұрыс жауаптар A, B, C, D опциялары арасында тең араласқан.

Сұрақ прогресі:
1 / 16
0
1-Сұрақ

Сұрақ жүктелуде...

Мұқият таңдаңыз