01
Мектептен басталған өнер жолы
Ұлттық өнердің ұрпақтан ұрпаққа жалғасуы, дәстүрлі өнердің дамуы және жас таланттардың танылуы – ел мәдениетінің болашағы үшін аса маңызды міндеттердің бірі. Осы жолда айтыс өнерін дәріптеп, жас буынға ұлттық құндылықтарды насихаттап, дарынды оқушылардың қабілетін шыңдап жүрген өнер иелерінің еңбегі ерекше бағалауға лайық.
Оның өнер жолы Шамалған ауылындағы М.Әуезов атындағы орта мектепте оқып жүрген кезінен бастау алады. Мектеп қабырғасында жүріп-ақ қазақтың төл өнеріне деген қызығушылығы артып, айтысқа бет бұрды. Оның бойындағы ақындық қабілетті байқап, өнерге алғашқы қадамын жасауына жол ашқан ұстазы – қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі Жұбантаева Әлия апай. Ұстазының қолдауы мен бағыт-бағдарының арқасында ол алғаш рет айтыс өнеріне араласып, өзінің шығармашылық мүмкіндігін таныта бастады. Бұл кезең оның болашақтағы кәсіби қалыптасуына негіз болған маңызды белестердің бірі еді.
02
Республикалық сахна және ұстаз өнегесі
Алғашқы қадамдарынан кейін ол Талдықорған қаласында өткен республикалық оқушылар айтысына жолдама алып, үлкен өнер додасында бақ сынады. Республикалық деңгейдегі айтысқа қатысу оның шығармашылық ізденісін арттырып, суырыпсалмалық қабілетін жетілдіруге ықпал етті.
Әсіресе, дәстүрлі түрде ұйымдастырылатын «Жыр алыбы – Жамбыл» атты республикалық оқушылар айтысына қатысуы оның өнер жолындағы елеулі оқиғалардың біріне айналды. Осы айтыста жас ақынның дарыны белгілі айтыскер ақын Есенқұл Жақыпбектің назарына ілігіп, ол ақынның шәкірттері қатарына қосылды.
Есенқұл Жақыпбек сынды қазақ айтысының көрнекті өкілінен тәлім алу – оның шығармашылық жолына үлкен әсер еткен маңызды кезең болды. Ұстазынан алған өнегесі арқылы ол айтыстың мазмұндық ерекшеліктерін, сөз саптау мәдениетін, ойды ұтымды жеткізу тәсілдерін және халық алдында еркін сөйлеу дағдыларын тереңірек меңгерді. Сонымен қатар, айтыс ақынына қажетті табан астында жауап қайтару, қарсыластың сөзін зерделеу, қоғамдағы өзекті мәселелерді өлең арқылы жеткізу сияқты қасиеттерін шыңдады.
03
Өнерпаздан тәлімгерге дейін
Өнер жолындағы осы тәжірибелер кейін оның ұстаздық қызметіне берік негіз қалады. Ол өнерді тек жеке шығармашылық жетістік ретінде қабылдамай, алған тәлімін кейінгі буынға жеткізуді де өзіне міндет санады. Өйткені ұлттық өнердің өміршеңдігі оны жалғастыратын шәкірттердің болуына, олардың сапалы тәлім-тәрбие алуына тікелей байланысты.
2017 жылдан бастап ол ұстазы Есенқұл Жақыпбек қалыптастырған айтыскер оқушыларды даярлау мектебінің жұмысын жалғастырып келеді. Бұл – жай ғана оқушыларды өлең айтуға үйрету емес, олардың бойында ұлттық рухты, сөзге жауапкершілікті, терең ойлау қабілетін және халық алдында мәдениетті сөйлеу дағдысын қалыптастыруға бағытталған жүйелі еңбек. Жас талапкерлермен жұмыс істеу барысында олардың табиғи дарынын ашуға, шығармашылық қабілетін жетілдіруге және сахнада өз ойын еркін жеткізе білуіне ерекше көңіл бөлінеді.
04
Қарасай ауданындағы ұстаздық қызметі
Ұстаздық жолындағы келесі маңызды кезең 2021 жылдан басталды. Осы жылдан бастап ол Қарасай ауданында арнайы айтыскер оқушыларды даярлауды қолға алды. Жас таланттармен жұмыс істей жүріп, өзі тұратын Үштерек ауылында жастардың шығармашылық қабілетін дамытуға арналған арнайы орталықтың жоқ екенін аңғарды.
Ауыл жастарының арасында дәстүрлі өнерге қызығатын, айтысқа қатысуды армандайтын, жыр-терме орындауға бейімі бар балалардың кездесетініне қарамастан, олардың қабілетін жүйелі түрде дамытатын ортаның қажеттілігі айқын сезілді.
Осы қажеттілікті байқау оның алдында жаңа мақсат қалыптастырды. Ол ауыл балаларына өнер үйренуге мүмкіндік беріп, олардың бос уақытын пайдалы ұйымдастыруға, ұлттық мәдениетке деген қызығушылығын арттыруға жағдай жасауды көздеді.
05
Үштеректегі жеке шығармашылық орталық
Бұл мақсаттың жүзеге асуы 2024 жылы ерекше маңызға ие болды. Дәл осы жылы ол өзінің жеке шығармашылық орталығын ашып, дарынды балалармен тұрақты түрде жұмыс істеуді бастады.
Жеке орталықтың ашылуы – оның қызметтік жолындағы маңызды жетістіктердің бірі. Өйткені бұл бастама арқылы ол өз тәжірибесін кеңейтіп қана қоймай, ауылдағы балалардың өнерге жақындауына нақты мүмкіндік жасады. Әсіресе, Үштерек ауылындағы дәстүрлі өнерге, айтысқа, жыр-терме орындауға қызығушылығы бар оқушыларға басымдық берілді. Орталықта балалардың қабілетін анықтау, шығармашылық ізденісін қолдау, өлең құрастыруға баулу және сахналық тәжірибесін қалыптастыру бағытындағы жұмыс жүргізіліп келеді.
06
Шәкірт тәрбиелеудің мәні
Оның ұстаздық қызметінің негізгі ерекшелігі – әр баланың бойындағы дарынды байқап, оны дамытуға жағдай жасау. Айтыс өнері оқушыдан тек өлең ұйқастыруды ғана талап етпейді. Ол терең білімді, зеректікті, тапқырлықты, тіл байлығын, тарихи сананы және қоғамдық құбылыстарға өзіндік көзқараспен қарауды қажет етеді.
Сондықтан жас айтыскерлерді тәрбиелеу барысында олардың әдеби шығармаларды оқуына, қазақ халқының тарихы мен салт-дәстүрін тануына, сөздік қорын молайтуына және ойлау қабілетін дамытуына мән беріледі.
Сонымен қатар, дәстүрлі өнер сабақтары оқушылардың бойында ұлттық мәдениетке деген құрметті қалыптастыруға ықпал етеді. Айтыс арқылы жас ұрпақ ана тілінің байлығын танып, халықтың дүниетанымын, тұрмыс-тіршілігін, арман-мұратын және қоғамдық мәселелерге қатысты көзқарасын түсінеді. Жыр-терме орындау арқылы халықтың рухани мұрасымен танысып, өсиетке толы нақыл сөздердің мағынасын ұғынады. Осылайша, өнер үйрету жұмысы балалардың шығармашылық дамуы мен рухани тәрбиесін қатар қамтиды.
07
Үлкен сахнаға бастайтын дайындық
Оның қызметіндегі тағы бір маңызды бағыт – шәкірттерінің республикалық деңгейдегі өнер додаларына қатысуына жол ашу. Жас ақындарды үлкен сахнаға дайындау үздіксіз ізденісті, тұрақты жаттығуды және жауапкершілікті талап етеді.
Шәкірттердің әрқайсысының өзіндік ерекшелігі мен қабілеті бар. Бірі ұтқыр ойымен ерекшеленсе, екіншісі көркем сөз саптауымен, ал тағы бірі сахнадағы еркіндігімен көзге түседі. Ұстаздың міндеті – осы ерекшеліктерді дұрыс бағыттап, оқушылардың өз қабілетін толық көрсетуіне көмектесу.
Көп жылғы еңбектің нәтижесі шәкірттерінің жетістіктерінен көрініс табуда. Тоғыз жылға жуық уақыт бойы қалыптасқан ұстаздық тәжірибесі оған жас талапкерлердің шығармашылық өсуін бақылап, олардың алғашқы талпыныстарынан бастап үлкен жетістіктеріне дейін куә болуға мүмкіндік берді. Әрбір шәкіртінің жетістігі – ұстаз үшін қуаныш әрі жұмсалған еңбектің жемісі.