Қ мен Ғ дауыссыз дыбыстары

Бастауыш сынып оқушыларына арналған интерактивті түсіндірме сабақ және білімді тексеру тесті

Қ дыбысы
Ғ дыбысы

1 «Қ» және «Ғ» дыбыстары туралы түсінік

Қазақ тілінде **Қ** және **Ғ** дыбыстары — бір-бірімен тығыз байланысты дауыссыз дыбыстар. Олар сөз ішінде жуан дауысты дыбыстармен (а, о, ұ, ы) бірге айтылады.

«Қ» дыбысы (Қатаң дауыссыз)

  • Қатаң дауыссыз: Салыстырмалы түрде шудан ғана тұрады.
  • Сөздің басында, ортасында және соңында кездеседі.
  • Мысалы: Қала, ақын, ошақ, қасық.

«Ғ» дыбысы (Улыңқы/Ұяң дауыссыз)

  • Ұяң дауыссыз: Үн мен шудың қатысынан жасалады.
  • Сөздің басында және ортасында кездеседі (сөз соңында келмейді).
  • Мысалы: Ғарыш, ағаш, тағам, тағы.

2 Ереже мен Негізгі мысалдар

Оқушы «қ» және «ғ» дыбыстары бар сөздерді дұрыс танып, жаза білуі керек. Басты айырмашылығы мен байланысын төмендегідей қарастыруға болады:

🌟 Маңызды ереже (Қ-ның Ғ-ға айналуы):

Сөз соңында **«Қ»** дыбысы келгенде, оған дауысты дыбыспен басталатын қосымша жалғанса, **«Қ»** дыбысы **«Ғ»** болып өзгереді!

Мысалы: Қасық + ы = Қасығы (немесе Ағаш – Қасық)

Негізгі сөздік мысалдар:

«Қ» және «Ғ» дыбыстары бар 2 басты сөз:

🥣 Қасық
🌳 Ағаш

3 Интерактивті Тест Тапсырмасы (10 сұрақ)

Төмендегі сұрақтарға жауап беріп, өзіңіздің біліміңізді тексеріңіз. Барлық сұрақтарға жауап берген соң «Нәтижені тексеру» батырмасын басыңыз.

1. «Қ» дыбысы қандай дауыссыз дыбысқа жатады?
2. Төмендегі сөздердің қайсысында «Ғ» дыбысы бар?
3. Екі сөзі де «Қ» дыбысынан басталатын қатарды тап:
4. «Қасық» сөзіне «-ы» қосымшасы жалғанғанда сөз қалай өзгереді?
5. «Ғ» дыбысы сөздің қай жерінде кездеспейді?
6. Көп нүктенің орнына тиісті дыбысты қой: «...арышкер»
7. «Қ» және «Ғ» дыбыстары қандай дауыстылармен бірге айтылады?
8. Қай сөзде «Қ» дыбысы ортасында орналасқан?
9. «Ағаш» сөзіндегі «Ғ» дыбысы қандай дауыссыз дыбыс?
10. Қай қатарда «Қ» және «Ғ» дыбыстары бар сөздер дұрыс жұпталған?

Сіздің нәтижеңіз:

0 / 10

Жарайсың!