🤝 Жұптық тапсырмалар: Географиялық зерттеу әдістері
1
1-жұп: Географиялық зерттеу әдістерінің негізгі түрлері
01
1. Географиядағы ең ескі әрі дәстүрлі зерттеу әдісі қайсысы болып табылады?
▼
Сипаттамалық және картографиялық әдістер ең ескі әрі негізгі зерттеу әдістері болып табылады.
02
2. Салыстырмалы-географиялық әдістің басты мақсаты неде?
▼
Географиялық нысандар мен құбылыстардың ұқсастықтары мен айырмашылықтарын анықтау және олардың даму заңдылықтарын түсіну.
03
3. Қазіргі заманғы географияда кеңінен қолданылатын ГАЖ (GIS) дегеніміз не?
▼
Географиялық ақпараттық жүйелер — кеңістіктік деректерді жинау, сақтау, талдау және визуализациялауға арналған компьютерлік жүйе.
04
4. Географиялық модельдеу әдісінің заманауи зерттеулердегі маңызы қандай?
▼
Нысандар мен процестердің кішірейтілген немесе математикалық үлгісін жасап, болашақтағы өзгерістерді болжауға мүмкіндік береді.
05
5. Қашықтықтан зондтау (аэроғарыштық) әдісі арқылы қандай деректер алынады?
▼
Жердің жасанды серіктері мен аэрофототүсірілімдер арқылы ғаламшар бетінің нақты уақыттағы сапалы суреттері мен цифрлық деректері алынады.
2
2-жұп: Далалық әдістер және оларды қолдану
01
1. Далалық зерттеу әдісінің камералдық (кабинеттік) кезеңнен басты айырмашылығы неде?
▼
Далалық әдіс тікелей табиғи немесе шаруашылық нысандардың басында (ашық аспан астында) бақылау мен өлшеу арқылы жүргізіледі.
02
2. Далалық бақылаулар кезінде маршруттық әдіс қалай жүзеге асырылады?
▼
Зерттеуші белгіленген бағыт (маршрут) бойымен қозғала отырып, жолындағы барлық географиялық өзгерістерді сипаттайды және тіркейді.
03
3. Далалық жұмыстар барысында типтік жер телімдерін (кілттік учаскелерді) зерделеу не үшін қажет?
▼
Шағын әрі тән белгілері бар аумақты егжей-тегжейлі зерттеп, нәтижесін бүкіл ұқсас аумаққа жалпылау үшін қолданылады.
04
4. Далалық зерттеулер барысында құрал-саймандардың көмегімен қандай өлшеулер жүргізіледі?
▼
Температураны, ауа ылғалдылығын, рельефтің биіктігін, өзен суының шығыны мен топырақ құрамын өлшеу жұмыстары жүргізіледі.
05
5. Далалық зерттеулердің соңғы нәтижесінде қандай практикалық құжаттар әзірленеді?
▼
Аумақты тиімді пайдалану, экологиялық жағдайды жақсарту және шаруашылықты дамыту бойынша нақты ұсыныстар мен карталар әзірленеді.
3
3-жұп: Экспедициялық зерттеулер
01
1. Экспедициялық зерттеу әдісі дегеніміз не?
▼
Белгілі бір географиялық мақсатқа жету үшін арнайы ұйымдастырылған ғалымдар тобының алыс немесе аз зерттелген аумақтарға саяхаты мен кешенді зерттеуі.
02
2. Географиялық экспедицияны ұйымдастырудың негізгі үш кезеңін атаңыз.
▼
1) Дайындық кезеңі, 2) Далалық (экспедициялық) кезең, 3) Өңдеу (камералдық) кезеңі.
03
3. Қазақстан аумағын зерттеуде үлкен үлес қосқан қай әйгілі ғалымның экспедициялық еңбектері белгілі?
▼
Шоқан Уәлихановтың Ыстықкөлге және Қашқарияға жасаған ғылыми экспедициялары.
04
4. Кешенді экспедицияның салалық (арнайы) экспедициядан айырмашылығы неде?
▼
Кешенді экспедиция аумақтың табиғатын, халықты және шаруашылықты тұтас зерттейді, ал салалық экспедиция тек бір компонентті (мысалы, геологиялық немесе гидрологиялық) зерттейді.
05
5. Қазіргі таңдағы экспедициялық зерттеулерде қандай заманауи құрал-жабдықтар қолданылады?
▼
GPS навигаторлар, дрон (дрон-фотограмметрия), эхолоттар, портативті зертханалар мен спутниктік байланыс құралдары.